Manifest
Wanneer de deuren van de kleine zaal opengaan, schuifelen de bezoekers kalmpjes richting de ruimte. De Alphense hiphopformatie De Grote, speelt een paar nummers, waarna wethouder Judith Bokhove voorafgaand het debat het publiek toespreekt. “Cultuur is de voedingsbodem van een veerkrachtige samenleving”, zegt ze. “Alphen heeft een bruisende cultuursector,” voegt ze daar even later aan toe.
Niet iedereen is het daar mee eens. Cor Wijn, managing consultant op het gebied van kunst, cultuur en erfgoed, biedt wethouder Bokhove een cultuurmanifest aan. “Ik ben misschien een buitenstaander”, zegt hij, “maar ik heb wel even mijn huiswerk gedaan” Hij vertelt dat de gemeente Alphen aan den Rijn gemiddeld maar €92 per inwoner uitgeeft, waarmee het wat betreft cultuuruitgaven op plek vierendertig van de zesendertig gemeenten met meer dan honderdduizend inwoners komt. In het manifest, gemaakt door De Bibliotheek Rijn en Venen, Theater Castellum, Poppodium Max, Muziekschool Alphen en Parkvilla staat een tienpuntenplan, die bedoeld is om de visie van de gemeente wat betreft cultuurbeleid aan te scherpen.
Stellingen
Er zijn drie thema's met ieder twee stellingen waarover de politici in debat gaan. Aanwezig zijn lokale fracties van landelijke partijen, maar ook regionale partijen zoals Nieuw Elan en Alphen Voor Elkaar. Tussendoor kunnen publieksleden hun eigen vragen stellen via een QR-code, die deels tijdens het debat gesteld worden: "Als cultuur zo belangrijk is, waarom is overleven dan de norm?". Sowieso worden alle vragen na afloop van het debat naar alle aanwezige politici toegemaild. Ze komen er niet zonder huiswerk vanaf.
Het debat opent met het participatievraagstuk rondom cultuur: het beleven en meedoen eraan moet voor ieder bereikbaar en betaalbaar zijn. Kirsti van Dam van D66 pleit daarom voor een Alphen Pas, die dat voor iedereen laagdrempeliger maakt. De SP en FVD vinden dat geen goed idee. Erik van Kampen van Alphen voor Elkaar stelt dat geld niet altijd het belangrijkste is, maar ook de deelname van andere mensen die de zaken draaiende houden, zoals vrijwilligers.
Een van de dringende kwesties die besproken wordt is de huisvesting van verschillende organisaties. Muziekschool Alphen en Galerie Alphen Art moeten verhuizen vanwege verbouwingen en beiden hebben nog steeds geen plaatsvervangend onderkomen. Ook het Makerslab in De Werf dreigt te verdwijnen. Peter van Waaij van de VVD pleit voor De Werf voor een twee-in-een optie. “Zet er ook iets commercieels in, zodat dat het ruimtegebruik kan sponsoren” zegt hij. Daarnaast vraagt hij zich hardop af of een pop-up locatie niet een uitweg is voor de beeldende kunstgalerij.
Anderen zeggen echter dat voor beeldende kunst niet zo makkelijk is, en al helemaal niet voor de muziekschool. Jeroen van Gool van het CDA zegt: “Bij de muziekschool gaat het niet alleen om ruimte om een instrument te kunnen bespelen, maar ook om die instrumenten op te slaan”. Michel du Chatinier zegt dat cultuur en sport soms onder één dak kunnen, maar de moderator van het debat vraagt zich af of dat geen “zand in het badpak is”.
Er zijn al jaren plannen voor een groot Alphens poppodium, maar dat ligt nog in de toekomst en stuit op financieringsproblemen, en veel partijen benadrukken het belangrijk te vinden dat Poppodium MAX duidelijkheid en vastigheid krijgt.
De toekomst
Tussen de tweede en derde debatronde treedt kort de groep Gouden Dans op, die volledig uit vrouwelijke senioren bestaat. Daarna lopen de politici die als laatste aan de buurt zijn naar voren. Jose Huls van GroenLinks-PvdA vindt dat er al “een heleboel moois gebeurt” en dat het met de verwachte groei van de stad alleen nog maar beter kan worden. Ook haalt ze uit naar Nieuw Elan, die maar twee standpunten voor kunst en cultuur in hun partijprogramma hebben opgenomen.
Frans Langerak van die partij geeft daar echter niet een antwoord op, en heeft het meer over regelgeving. Eerder zeiden politici, met name Frank Arnoldus van de FVD, dat regelgeving cultuurparticipatie belemmert. “Die zijn voor faciliteren bedoeld, niet voor belemmering,” zegt Langerak. Wanneer het onderwerp verschuift naar het bereiken van een divers publiek kunnen Langerak en Huls elkaar wel vinden. Ze vinden allebei dat de cultuurcoaches in gesprek moeten gaan met de verschillende groepen die in de gemeente leven. “Een mooie taak voor hen” zegt Langerak, “en eentje die niet bij de gemeente moet liggen”
Ook Partij voor de Dieren vindt dat een goed idee, maar Heleen Lamorée, van beroep kunstenaar en een nieuwkomer in de politiek, pleit voor een poppodium “zoals alle grote steden hebben” Er moet wat haar partij betreft ook een beeldend kunstmuseum komen “zeker als je naar de toekomst kijkt” voegt ze daaraan toe.
Een laatste publiekvraag wordt gesteld aan de politici. ‘’Als er meer geld gaat naar de makers, waarom is overleven in de cultuursector dan nog de norm?’’ vraagt iemand. De zaal valt muisstil. ‘’Wie is de filosoof die die vraag gesteld heeft?’’ zegt wethouder Bokhove, die gedurende het debat op de voorste rij zit zachtjes.
Het debat komt tot zijn einde, en iedere politicus moet kort uitleggen waarom iemand op diens partij moet stemmen. Als laatste verschijnt stadsdichter Chanty Louis voor het publiek, die een ter plekke geschreven gedicht voordraagt. “Kunst is de adem van de stad” zegt ze, en “het is hard werken, er ligt veel voor de boeg”. In maart zal blijken welke partij al deze taken op zich kan gaan nemen.
Dank aan de gemeente Alphen aan den Rijn voor de toestemming voor fotogebruik.