Hoe de Bijlmerbajes Audio Obscura bijna opslokte Hoe de Bijlmerbajes Audio Obscura bijna opslokte

Amsterdamse dance-organisatie verkent bijzondere locaties in binnen- en buitenland

, Ralph-Hermen Huiskamp

Audio Obscura organiseert al jaren de feesten op ADE waar de meeste buzz omheen hangt. Als geen ander weet het in Amsterdam locaties te vinden waar nog nooit feesten gegeven zijn en er de grootste artiesten neer te zetten. De organisatie groeit al jaren, inmiddels ook in het buitenland. Daar komt veel bij kijken. Risico’s ook, bleek dit jaar. Een week voordat de belangrijkste feesten van dit jaar, die in de Bijlmerbajes, gehouden zouden worden, moesten ze worden afgezegd.

Twee weken voor de Bijlmerfeesten gecanceld worden, is er nog niets aan de hand. Grijnzend lopen Naut Donders en Jeroen Fontein door de enorme gang waar tijdens ADE de evenementen zouden moeten plaatsvinden. ‘Kijk, helemaal daar achterin komt de dj-booth. Maar met het lage plafond willen we wel echt dat het geluid en licht zo goed is dat het ook vet is als je achterin staat,’ legt Donders uit. ‘En daar aan de zijkanten gaan nog nooduitgangen uitgezaagd worden. Het blijft natuurlijk een locatie die gebouwd is om mensen binnen te houden. Maar als er bij een feest iets aan de hand is, moet bij ons iedereen er uit kunnen.’ De enorme stroom reacties op de aankondiging van het feesten en de snelheid waarmee het uitverkocht, geven aan dat het idee van feest in de oude Bijlmerbajes niet alleen op papier een goed idee is. Het is het meest besproken feest van ADE, misschien wel van het hele jaar. En dan had Audio Obscura ook nog de feesten in de Loft die in een paar seconden uitverkochten, de drie avonden op Centraal Station waar de kaarten in een dag voor wegwaren, en die in het Scheepvaartmuseum die net zo goed uitverkocht waren. Het gaat er vandaag allemaal over, maar het zwaartepunt ligt toch echt op het dansen in de beroemdste gevangenis van Nederland. Terwijl de heftrucs klaar staan in de gang en verderop een café omgebouwd wordt, leggen de twee uit hoe ze zo ver gekomen zijn.

Concertgebouw
Audio Obscura komt niet vanuit het niets. Jeroen Fontein begon mid 2000 een management agentschap, en haalde al vroeg Maceo Plex naar Nederland. Naut Donders komt uit de Studio 80 en sloot zich in 2014 aan bij Fontein, een jaar nadat Audio Obscura echt was begonnen met een avond van technomastodont Sven Väth in het Concertgebouw. Die zaal werd nog vaker aan gedaan, tot het op een avond met Job Jobse en Dixon misging: bij een verbouwing in 1998 bleek een fout te zijn gemaakt, waardoor er twintig jaar later een ornament naar beneden dreigde te vallen. Precies toen de enorme discobal net voor het eerst aan was gegaan en de avond naar en climax werkte. Het feest werd eerder afgekapt dan gepland, mensen waren boos, de media sprong er bovenop. Nog steeds reageert Donders fel als hij er aan terug denkt. De boze reacties op internet deden hem zo veel, dat hij er een dagtaak van maakte iedereen persoonlijk te benaderen. ‘Ik achterhaalde nummers van mensen die dingen riepen, en wilde zo veel mogelijk mensen bellen om uit te leggen hoe het zat. Ik voel me gewoon persoonlijk aangesproken door dat soort reacties. En echt, iedereen turnt als ze horen hoe zoiets precies zit. “Kut, sorry” en vervolgens bleken ze hun reacties ook te verwijderen.’

Het artikel gaat verder onder de foto.

Naut Donders (l) en Jeroen Fontein in de Bijlmerbajes

'Nicolas Jaar mailde ons persoonlijk. Dat hij wel iets met ons wil doen'

Het succes van de organisatie - helemaal tijdens ADE - voelt even knap als logisch. Het clubcircuit, de feesten erbuiten en ADE zijn zo groot geworden dat line-ups elk jaar praktisch een herhaling lijken van het jaar ervoor. En dus zijn locaties en organisaties druk opzoek naar ‘iets extra’s’ om mee te geven aan hun feesten. Audio Obscura slaagt hier al een paar jaar als een van de besten in. Een gratis concert van Underworld in de tunnel onder het Rijksmuseum, kleine afterparty’s met headline-waardige dj’s hoog boven in de A’DAM Toren waar je de zon ziet opkomen en ondergaan, grote namen in het Concertgebouw en de Amstelpassage onder het Centraal Station. Het spreekt allemaal tot de verbeelding ‘We willen publiek dat voor dit soort locaties open staat, ook omdat we weten dat artiesten het anders benaderen,’ legt Fontein op het terras voor de Bijlmerbajes uit. ‘Voor Joris Voorn was het Concertgebouw bijvoorbeeld echt bijzonder, omdat zijn vader daar ook als muzikant gespeeld heeft. Hij was dus al weken aan het voorbereiden, het werd een heel project. Of Nicolas Jaar, die mailde ons persoonlijk. Dat hij wel iets met ons wil doen. Dat gaat vast nog wel gebeuren.’

Het hele jaar zijn Donders en Fontein op zoek. ‘Elke week bezoeken we potentiële nieuwe locaties. 95% valt praktisch meteen af, misschien wel meer. In het begin was het echt vechten om nieuwe plekken, nu zijn we op het punt dat ze ons benaderen. Of onze achtergrond al kennen als we in gesprek gaan. De mensen bij het Rijksmuseum die de beslissing moeten nemen, weten misschien wel helemaal niet wie Maceo Plex is. Maar nu ze ons kennen, praat het toch makkelijker. Internationaal werkt het ook zo. Volgend jaar geven we bijvoorbeeld ook feest voor tweeduizend man op Barbados. In een ruïne, die in 1823 is uitgebrand en waar de jungle nu overheen gegroeid is. Voor zo’n mogelijkheid willen we wel iets doen binnen een bestaand festival, maar we gaan niet zomaar even een stage hosten. Op die manier hopen we Audio Obscura ook wereldwijd meer en meer uit te rollen.’

'Als er nu nog iets gebeurt zijn we af'
Op die ene keer in het Concertgebouw na ging het verder nooit mis. Althans, niet aan de voorkant. Veel vaker werd een feest al gecanceld voordat het werd aangekondigd. Zo was er het evenement op Pampus. Twee keer zelfs. En twee keer werd het een dag voor aankondiging al afgeblazen. Het was zoals vaak met evenementen die gehouden worden op plekken die er niet voor gebouwd zijn, een kwestie van vergunningen. ‘Bij Pampus valt het eiland onder een andere gemeente als de opstapplek,’ legt Fontein uit. ‘Een keer wilde de opstapgemeente de vergunning opeens niet geven. Dan kom je dus niet op het eiland.’ Een andere keer, vult Donders aan, eiste de politie dat alle tweeduizend bezoekers in een klap geëvacueerd moesten kunnen worden. ‘Toen liepen we meteen tegen het probleem een dat er geen boot bestaat die tweeduizend personen kan vervoeren en daar mag aanmeren. Zo gaat het vaak: de marges zijn heel dun en op een gegeven moment, na een paar tegenvallers, weet je: als er nu nog iets gebeurt zijn we af.’

​​​​​​​Het artikel gaat verder onder de foto.

Focus op grote namen

Kijk naar de line-ups van Audio Obscura door de jaren heen, en je ziet alleen maar enorme namen. Van Underworld tot Maceo Plex, van Nina Kraviz tot Job Jobse. Voor een organisatie die zo goed over de mogelijkheden van een stad nadenkt, is het opvallend hoe weinig ze doen met lokale artiesten. En dan vooral aanstormend jong talent. Fontein ziet dat zelf ook: ‘We kunnen niet anders. Onze productie investering en break even, die ligt op uitverkoop. Daarom zitten we niet in de positie om een risico te nemen met een aanstormende jonge artiest. Daarnaast werken we veel met allnighters in één zaal. Dan past het sowieso niet. In het Muziekgebouw doen we het altijd wel, omdat we daar vier zalen tot onze beschikking hebben. Als onze naam echt gevestigd is kan het misschien. Het is wel waar we heen willen, maar zo ver zijn we nog niet.’

 

 

En dat gebeurde dit jaar twee weken voor Amsterdam Dance Event. Kort nadat de twee nog trots een rondleiding gaven door de Bijlmerbajes, komt er onverwacht een kink in de kabel. ‘We zijn nog steeds bezig om te kijken of we de feesten door kunnen gaan, dus we willen niet precies zeggen wat er gebeurde,’ legt Fontein een paar weken later uit. ‘Tijdens het proces veranderden er dingen in het gebouw, waardoor na het moment van vergunningaanvraag de vluchtroutes in het gedrang kwamen. En daardoor konden de brandweer en politie geen positief advies afgeven.’ Met nog veertien dagen tot het eerste feest wordt er hard gezocht naar een oplossing. Er waren twee teams: de een werkte aan een compleet cancelscenario, de andere zocht naar nieuwe plekken. ‘Maar eigenlijk weet je al dat het onmogelijk is, tijdens ADE twee of drie avonden verplaatsen. Als er tijdens zo’n week nog een locatie voor 2500 man beschikbaar is, dan weet je al dat er waarschijnlijk iets niet klopt met hun vergunningen. Zelfs voor ons is daar weinig aan te doen. Wij kennen heel veel plekken, we kregen veel hulp van ADE en zelfs andere promotors: mensen wilden echt graag helpen omdat ze weten dat wij niet de makkelijkste weg bewandelen. We zijn met wel vier locaties echt bezig gegaan, maar telkens merkten we dat er een schakel was waar we onze twijfels over hadden. En twee keer cancelen is natuurlijk helemaal geen optie. Uiteindelijk dachten we: er moet een ondergrens zijn. Als een locatie qua beleving daar onder komt, is de teleurstelling nog groter als we het daar naartoe verplaatsen dan als we het compleet cancelen.’

Ondernemersrisico
Uiteindelijk ging ruim een week voor ADE de stekker uit de feesten. Ook omdat er nog acht Audio Obscura evenementen waren die wél door gingen, en waar nog van alles voor moest gebeuren. Ticketkopers werden ingeseind en kregen hun geld terug, ook wie het kaartje via Ticketswap gekocht had. Alle andere feesten gingen prima, maar toch is het niet doorgaan van de Bijlmerbajes feesten een enorme klap. Er is geen verzekering voor, legt Fontein uit. ‘Ondernemersrisico. Je werkt een jaar aan die evenementen, houdt er rekening mee in je begroting. En in plaats van dat het wat oplevert, kost het nu alleen maar geld. Zelfs ondanks dat artiesten allemaal super meelevend waren. Ze weten hoe hard we alles hebben geprobeerd, hoe klein onze marges zijn. We zijn echt heel open over onze inkomsten. Dat gaat echt heel ver. Daarom hebben we het liefst zo snel mogelijk persoonlijk contact met artiesten, of in ieder geval het management. Artiesten weten wat er bij ons binnenkomt, hoe klein de marges zijn voor onze feesten. Maar ze weten ook wat zulke bijzondere locaties voor hun profiel doen,  en wat zo’n ervaring oplevert. Maar zelfs dan, nu zij niet moeilijk deden. De hotels en vluchten zijn al geboekt en betaald. En er zijn heel veel andere bedrijven al voor ons aan het werk geweest. Veel leveranciers dachten trouwens ook mee. Die zeiden: laat maar zitten, het komt de volgende keer wel weer. Zo leer je wel weten wie echt je vrienden zijn.’ Ze zijn nog steeds bezig met inzichtelijk maken hoe groot de schade is. ‘Maar we hangen aan een zijden draadje’, zucht Donders.

Ondertussen kijkt Audio Obscura ook alweer vooruit. De programmering van ADE 2019 ligt al grotendeels vast, de locaties ook. Er gaat meer in het buitenland gebeuren, wat ook het uiteindelijke doel is. Er zijn serieuze plannen voor een bijzonder evenement in San Francisco bijvoorbeeld. Maar door het hele Bijlmerbajes debacle gaat het duo wel kijken hoe het zichzelf beter kan beschermen, mocht er iets misgaan. ‘Voorkomen kunnen we het niet. Dat hoorden we ook van mensen: we hadden dit kunnen zien aankomen, we hebben onze zaakjes niet voor elkaar. Maar we zijn nog steeds in gesprek met de Bijlmerbajes, en er is niets aan ons plan veranderd. De aanvraag is nog precies hetzelfde. Ondertussen weten we goed hoe dit soort vergunningen lopen. We vragen alleen een vergunning aan als we honderd procent zeker weten dat we hem krijgen. Maar soms verandert er iets buiten je eigen macht. We hebben veel geleerd van de Bijlmerbajes. Met ons project in Amerika zijn we nu wel beter alle contracten aan het bekijken om te zien hoe we ons beter kunnen beschermen in onze afspraken met andere partijen. Maar zelfs met alle kennis die we nu hebben zouden we een situatie als deze een volgende keer niet kunnen voorkomen.’  

'De teleurstelling is nog groter als we het verplaatsen, dan als we het compleet cancelen'

advertentie
Tags
#nieuws
Laatste nieuws en artikelen van 3voor12