''Wat is cultuur voor jou?''
Met de verkiezingen in aantocht is het campagneseizoen voor lokale politici wederom aangebroken, en dat betekent: debatteren! De menigte gaan opzoeken die zij willen representeren, ideeën en visies met hen en je politieke collega's uitwisselen, maar vooral hun eigen verkiezingsprogramma aan de man brengen. Dat doen ze ondersteund door een band van Leidse muzikanten.
Het debat wordt niet alleen georganiseerd in aanloop van de gemeenteraadsverkiezingen, maar ook ter behoeve van de Kies Cultuur-campagne van de Cultuurtafel Leiden. Dit is een samenwerkingsverband van Leidse cultuurorganisaties.
Voordat de politici mogen debatteren, zien we eerst een video. Een interviewer vraagt aan mensen op straat wat cultuur voor hen betekent. Midden in de video komt er een oudere meneer in beeld die het erg mooi samenvat: ''Cultuur is steeds even kort op vakantie gaan.''
Velen in de volle zaal kunnen zich hier kennelijk in vinden wanneer er goedkeurend wordt gejuicht. Wanneer de politici één voor één het podium op komen wordt ze ook gevraagd wat cultuur voor hen betekent. ''Voor mij is het een moment van reflectie”, zegt Stefan Haas (SP) bijvoorbeeld.
Ook worden de feiten erbij gehaald. Zo noemt meer dan de helft (58 procent) van Leidenaren Leiden een culturele stad, de gemeente maar 79 euro per inwoner eraan investeert. Dit wordt vergeleken met andere steden, zoals 's-Hertogenbosch, Arnhem en Haarlem die respectievelijk 126, 139 en 164 euro per inwoner aan cultuur uitgeven.
Basis moet op orde
Wanneer het debat start, blijkt in hoeverre de partijen andere visies hebben. Stijn van der Horn (Studenten voor Leiden) hamert meerdere keren op een centraal uitgaansgebied in de binnenstad voor jongeren en dat café-eigenaren hun eigen sluitingstijden moeten kunnen bepalen.
CDA’er Sebastiaan van der Veer is het daar echter niet mee eens, en stelt dat er mensen in dat gebied wonen die daar overlast van gaan krijgen - het gaat daar om de balans. Net als Dave de Jong van Partij Sleutelstad vindt hij dat het beschikbare geld eerst besteed moet worden aan de basisuitgaven, zoals woningbouw en veiligheid, voordat er aan het onderwerp cultuur gedacht kan worden. ''De basis moet op orde zijn.'' zegt De Jong.
De SP ziet dat echter anders. Haas pleit tijdens het debat vooral voor de belangen van de makers, waarvan volgens hem een hoop beneden de armoedegrens leven, en zegt dat er juist geld naar de cultuursector moet gaan. Ook Denise Martina van Partij voor de Dieren, die zelf ook in de sector werkzaam is, deelt dat sentiment.
Haas verwijt bovendien coalitiepartij D66, waarvan wethouder Wietske Veltman aanwezig is, dat er niet is geïnvesteerd in de sector. Wanneer Veltman hem probeert te onderbreken, legt hij haar vurig het zwijgen op. Dit levert gejuich op van een aantal mensen uit het publiek.
Ideeën
Het is echter niet alleen maar botsen. Er worden ook suggesties gegeven over wat er kan gebeuren na de gemeenteraadsverkiezingen. ''Laten we ons gaan profileren op Europees niveau met partnersteden”, zegt Jasper Kol van Volt. “Profilering stopt namelijk niet bij de regio.''
Volgens Kol kunnen er samenwerkingen worden opgezet met musea uit andere landen en kunnen internationale bands naar de stad worden gehaald. De Partij voor de Dieren is echter kritisch en vindt niet dat cultuur als een marketinginstrument moet worden gebruikt.
De SP vindt dat er een muziekbank moet worden opgezet waar kinderen een instrument kunnen lenen en leren bespelen, zodat het aanleren van cultuur vanaf jongs af aan kan beginnen. D66’er Veltman kan zich hierin vinden en ziet daarvoor ook ruimte in het klaslokaal. Chris Noordzij van de ChristenUnie vindt dat er ook geld moet gaan naar culturele/religieuze activiteiten.
Geen cent naar cultuur
Tegen het einde van het debat aan worden alle politici naar voren gehaald en wordt aan hen gevraagd of ze een bedrag kunnen noemen die zij in de culturele sector willen investeren.
Haast niemand durft nog te zeggen hoeveel dat moet zijn. CDA en Partij Sleutelstad houden vast het idee dat zij eerst willen investeren in de kerntaken, daarna pas in cultuur. De VVD denkt er helemaal anders over. ‘Ik durf dat wel te zeggen’, zegt Friso Versluijs. ‘Nul.’ Al gauw breekt er gejoel uit. Volgens hem moet er juist meer aandacht naar cultureel ondernemerschap.
Ook bekommert de VVD zich, net als het CDA, om de schuld van de gemeente. Er wordt geregeld over investeringen gesproken, maar volgens Versluijs kan dat niet zomaar als er een torenhoge schuld is van bijna een miljard euro. Het gros van de partijen is het daar niet mee eens, en vindt dat er daardoor een vals beeld wordt geschetst over dat de financiën niet op orde zijn.
Aan het einde van de avond is er een moment voor het publiek om vragen te stellen. Zo worden Volt en de ChristenUnie erop gewezen dat investeringen in cultuur niet in hun verkiezingsprogramma staan. Iemand uit het publiek roept dat ze moeten herschrijven, maar de vertegenwoordigers zeggen dat hun investeringen in cultuur een vanzelfsprekende keuze zijn, en dat het programma juist bewust kort en bondig is geformuleerd.
Helaas is er niet veel tijd over voor publieksvragen. Wanneer de band voor de laatste keer begint met spelen wordt iedereen uitgenodigd voor de borrel om over het debat na te praten. Welke partij vanavond de meeste kiezers op het onderwerp cultuur bij hen aan boord heeft gekregen, zal in maart pas blijken.