Veenlijk, Sterveling en Grafjammer creëren in dB’s de soundtrack voor deze verdoemde kolerewinter Veenlijk, Sterveling en Grafjammer creëren in dB’s de soundtrack voor deze verdoemde kolerewinter

Never judge a vampire by it’s coffin, maar we doen het lekker toch wanneer Posthumus als een soort ondode Gene Vincent look-alike het podium op stapt met het Amerfoortse gezelschap Veenlijk. De band zet een lekker zompige groove in, waarna pijlsnelle gitaarsolo’s je om de oren vliegen en de ritmesectie er een rudimentair hakkend ritme ingooit. Het resultaat is een mix van thrash- speedmetal, sludge en punk die ons niet gelijk herinnert aan black. Tot Posthumus zijn strot opentrekt en er een ijspegel uit komt zetten van jewelste. Onze zojuist ontdooide tenen bevriezen er spontaan weer van. Het totaalgeluid klinkt wat dun, iets wat vooral bij de klank van drums sterk opvalt. Maar dat wordt goedgemaakt door de variatie binnen de tracks en het nu al lekkere eigen geluid. Met debuut EP Galgenberg – vernoemd naar de verhoging op de Amersfoortse Berg waar vroeger executies op plaatsvonden – laten ze horen eenzelfde fascinatie met lugubere verhalen uit de lokale oudheid te hebben, waarom ook het later op de avond spelende Grafjammer al jaren bekendstaat.

Van een dun geluid is bij Sterveling geen sprake, wanneer M.vdW (uit o.a. Weltschmerz, Prospectors en Wesenwille) een monolithisch brok oneindigheid over ons uitstort. Met hulp van gelijkgestemde muzikanten uit de Utrechtse scene, krijgen we soundscapes te horen waarbij sfeer belangrijker is dan het liedje. Vooral de rol van synthesizers is hierbij dominant, deze legt even vaak donkere ambienttapijten neer alsook flarden noise en kosmische krautrock. Noem het een grondlaagje textuur. Traag en geduldig voortdreunende gitaren geven een extra verstikkende lading die het midden houdt tussen dronemuziek, noise en psychedelica. De drums houden er een bevreemdend ritme op na, haast haaks en ritualistisch. Wat de opgebouwde dissonantie alleen maar versterkt. Het laagje ijs komt wederom van de vocalen: soms met een grofkorrelige rasp en een paar tellen later een psychotische gil. Wanneer er zo nu en dan toch een tempoversnelling wordt ingezet voelt dat aardser, een wake-up call die ons even laat weten dat er nog iets anders is, iets anders behalve dat verstikkende gevoel van oneindigheid.

Dan Grafjammer, waarbij het wapen van Utrecht prominent onderdeel is van de opgehangen backdrop achter het podium. Vanaf de eerste seconde kotst de band zijn tracks over het publiek heen, gelijkend aan een overjarig Broodje Mario waarvan de worst inmiddels groenblauw is uitgeslagen en er witte puntjes op de kaas beginnen te vormen die er duidelijk niet horen. Ietsje later begonnen dan gepland, maken ze dat al gelijk goed met een tempo dat volslagen krankzinnige hondsdolheid overschrijdt. Vleugjes rock-'n-roll, thrashmetal, grindcore en punk worden met succes weer in een zwart rokende blender gegooid, met een vleugje zeemansliederen en piraterij. Ook het publiek heeft er zin in vandaag en springt en danst er op los, een heksenketel van jewelste. Onderwijl horen we weer de gebruikelijke, macabere verhalen. Zoals die van ‘Rampokker’ (lees: gewelddadige bandiet), over de vierde gouverneur-generaal van Nederlands-Indië, Jan Pieterszoon Coen, die met harde hand heerste over de kruidenhandel van de VOC. Tracks als ‘Zwarte Hond’ en hun anthem ‘Moord & Doodslag & Jenever’ jakkeren ook voorbij. “Willen jullie wat nieuws horen?“, klinkt het vervolgens als ‘Vuist en Bijl’ erin knalt, van hun nieuwe split EP met Wurgilnô, de zwartgeblakerden uit Limburg die er helaas niet bij konden zijn deze avond. Na nog een paar extra nummers is het weer op met de spijkerharde, verdroogde peperkoek. Nog steeds geldt “Wij zijn Grafjammer en jullie niet!” , daar kunnen we het dan ook weer mee doen.

Gezien: Veenlijk, Sterveling en Grafjammer, zaterdag 10  januari 2026 @ dB's, Utrecht