Export piekt in januari Export piekt in januari

Een industrieterrein aan de rand van Rotterdam klinkt afgelegen, maar in werkelijkheid ligt Export midden in een cultureel cluster, omringd door initiatieven als kunstinstelling en festivalterrein Brutus, het gezellige Keilecafé en binnenkort ook de nieuwe locatie van kunstcentrum en poppodium Roodkapje. Het is een gebied in opkomst, en dat is ook projectontwikkelaars niet ontgaan.

Wie Export betreedt, waant zich even als magazijnmedewerker aan het begin van een dienst. Alleen wacht hier geen prikklok, maar een opvallend warm welkom. Er volgt een korte uitleg van de huisregels en minstens zo belangrijk: een toelichting op veiligheid. Want wie een ander onveilig laat voelen, wordt meteen uit de club gezet. Nog snel een sticker op je camera en je mag naar binnen.

Bij de kluisjes lopen we oprichter Gerran Jansma tegen het lijf. Hij is voor het eerst nachtmanager. Normaal doet hij de techniek, maar vandaag is hij een manusje-van-alles: 'Dat hoort erbij als je net een nieuwe nachtclub hebt geopend’, lacht hij, waarna hij zijn weg vervolgt naar de entree om te controleren of ook daar alles soepel verloopt.

En ook wij gaan verder: want er is nog veel te ontdekken. De kluisjes dus. Aan de kleine kant, maar het zijn er genoeg. Achterin vinden we een knus maar donker nisje waar je even kunt chillen. Links springen rode blokletters met de woorden ‘White dudes be cute, take less space’, in het oog. Het is koud, de roldeur staat wagenwijd open en buiten ligt nog een pak ijs. Snel naar de bar, want ons is warme chocomelk beloofd. Het barpersoneel is vriendelijk, en telkens weer in voor een praatje. Het liefst maken ze cocktails, vertellen ze, en daar maken wij dan ook graag gebruik van: een Moscow Mule alsjeblieft. En natuurlijk de hot cocoa. De barruimte, die aandoet als foyer, is ingericht met banken en andere oppervlakken om op neer te vlijen. Het vormt daarmee de perfecte plek om mensen te ontmoeten en even een praatje te maken. Je zou hier zomaar de hele avond kunnen blijven plakken, maar we trekken verder naar de clubzaal.

Die heeft precies de vibe die je van een ondergrondse bunker verwacht. De vierkante lichtjes flikkeren rood en geven de ruimte een mysterieus randje. Het is een grappige gewaarwording om vanaf minuut één bij een clubavond aanwezig te zijn. Er staat geen rij voor de ingang, de wc’s zijn schoon, de dansvloer is leeg - los van jezelf en de pechvogels die je mee hebt gesleurd.

Op de line-up vanavond staan Ays en Kuriosa: twee dj’s met een liefde voor disco, bij voorkeur op vinyl. Die liefde laten ze tweemaandelijks horen tijdens hun clubavond Love Transmission, bij de bovenburen van Cult=us. Afsluiten mag doo-bop, een muzikale alleseter met een imposante platencollectie die soepel en behendig door genres en tijdperken manoeuvreert. 

Kuriosa opent de avond met oude soul, disco en funk op vinyl. Bij de bar vangen we op dat de muziek ‘erg rustig is en het tempo wel wat omhoog mag.’ Deze bezoeker had misschien andere verwachtingen, maar wanneer Ays begint gaat het tempo wel degelijk omhoog. Haar stijl wisselt tussen disco met gospel-invloeden, jazz-funk, met richting het einde ook wat diepe housemuziek. De laatbloeiers houdt doo-bop op de been met een mix aan synthpop en space-discoplaten. En later ook house, techno, breakbeat en electro. 

We willen hier even een pauze inlassen om een lofzang te houden op de wc’s bij Export. Menig ontwerper, programmeur of muziekjournalist ontgaat het nog wel eens hóe sfeerbepalend een goede sanitairvoorziening kan zijn tijdens een avond uit. Het team van Export snapt dat klaarblijkelijk wel, wat een wc-ervaring oplevert die tot in de puntjes is uitgewerkt. Stap 1: genoeg wc’s. Niet geteld, maar het zijn er minstens acht. Met rechts een soort gordijn, en alsof dat nog niet genoeg is, ook nog eens een urinoir-achtige aangelegenheid. Vrijwel nooit lang wachten dus. Stap 2: ruime hokjes. Je kan je kont goed keren, en elk hokje bevat een ruime verhoging waar je al je spullen even op kunt neerleggen, ook die jumpsuit die toch echt uit moet, kun je daar kwijt. En wil je je wc-maatje even diens billen laten parkeren, terwijl jij je ding doet? Kan ook. Stap 3: sfeer. Rode verlichting, een beetje de Wallen, misschien een knipoog naar de tippelzone die vroeger om de hoek zat, of gewoon rood licht omdat het cool en gezellig oogt? Het werkt in ieder geval. En in de eerste wc vind je een spiegel, perfect voor een zwoele partyselfie (wel die sticker weer terug op de camera doen graag!).

Sowieso zit de club qua faciliteiten goed in elkaar. De bar is breed en loopt lekker door. En ook de doorloop naar buiten voor de rokers werkt soepel. Alleen de deuren naar de danszaal hebben de potentie om tot flessenhalzen te verworden, maar tot nu toe hebben wij daar geen last van gehad. 

Dat Nous'klaer een vaste waarde is binnen het Rotterdamse nachtleven, blijkt ook uit het bescheiden groepje dat stipt om 23.00 uur binnendruppelt. Toch is de clubzaal nog erg leeg, en we vragen ons af of deze ruimte zich dit weekend weer net zo makkelijk laat vullen.

Maar natuurlijk doet die dat. We hebben even niet stilgestaan bij de vanzelfsprekende populariteit van een nieuwe club in Rotterdam (EEN NIEUWE CLUB IN ROTTERDAM) met een 24-uursvergunning (EEN 24-UURSVERGUNNING). En niet te vergeten de aantrekkingskracht van een set van Miikkii. Binnen een uurtje weet die de zaal moeiteloos vol te krijgen, met een mengsel van techno, jungle, dub en lekkere breakbeat. Iets meer recht voor zijn raap dan tijdens Nous’klaer Festival, en eigenlijk past dat perfect in deze betonnen bunker.
Na deze energieke set puilt het kleine zaaltje uit en staat de dikke mensenmassa te popelen om de veelzijdige Oberman aan het werk te zien. Zware bassen zijn vanavond zijn weapon of choice: balancerend tussen diepe en speelse house, met hier en daar wat groovy beats die hij er nonchalant doorheen smokkelt.

En toch komt er een punt op de avond dat je lichaam besluit: nou is het klaer. Deze avond was dat voor de redacteurs relatief vroeg. Misschien door die hardloopsessie op vrijdagochtend of het feit dat de bar opvallend soepel liep - geen rijen, dus meer drinken. Overigens had een deel van de redactie weer last van dry january-verschijnselen. Hoe dan ook: de eindstand is dat ons groepje na een kwartiertje Oceanic de handdoek in de ring gooit. Erg jammer, want hij lijkt feilloos aan te voelen wat het publiek op dit tijdstip nodig heeft. Voor deze artiest komen we graag nog eens terug.

Na twee closingsets, valt het doek voor onze maandlange bender. Tijd voor rust, maar eerst voor reflectie. Wat hebben we geleerd van een maandje als luis in de pels? Het waren drie nachten, ieder met een eigen geluid, een eigen crowd én een voelbare identiteit. Allemaal in dezelfde club. De identiteit van de club is fluide, maar dat betekent niet dat die afwezig is. De programmering is doordrenkt met Rotterdamse dj’s en collectieven, de bunker ademt het ritme van de haven, de zorg en gastvrijheid merk je dankzij de positieve vibes van het deur- en barpersoneel. Maar ook in de hoeveelheid chillplekken, het schattige verstopte nisje achter de kluisjes, de liefde voor muziek én het diepe begrip van het belang van dit soort ruimtes in Rotterdam, zijn doorlopend voelbaar.

De rode draad is er, als je goed oplet, dus wel. Toch vragen we ons af of het uitgaanspubliek dit ook ziet, of de club in de toekomst steeds meer durft uit te stralen waar het écht voor staat. Of Export echt een instituut wordt: een blauwdruk voor clubben in Rotterdam waar je binnen en buiten de stad niet meer omheen kan. Time will tell, maar wij hebben goede hoop.