Het is begin februari, vrijdag, en in de Haagse binnenstad is opvallend veel zwart te zien. Dat kan maar één ding betekenen: Grauzone is begonnen. We maken ons klaar voor een weekend vol duistere postpunk, darkwave, heftige elektronische muziek, performance art en vooral: verrassingen.

In de Kleine Zaal van PAARD bijt The Discussion het spits af. Het is het soloproject van zangeres Laura Pleasants, mogelijk beter bekend van KYLESA, waarin ze samen met een drummer en een rijkgevulde backing track haar innerlijke Ian Curtis omarmt. Dat betekent: galmende gitaren, galmende zang met ongetwijfeld zwartgallige teksten en weinig lachen. Helemaal Grauzone dus. De zaal is vol, maar de jongedame die breed lachend met haar ogen dicht meebeweegt en zingt valt bijna uit de toon. We zijn los.

Vocalen die je kan verstaan bij een punkshow? Dat kan dus bij VALS ALARM. Het Haagse trio heeft heel wat meters gemaakt in o.a. de Ziggo Dome en op Best Kept Secret, maar staat nu op het veel kleinere podium van het Paardcafé. De show moet even op gang komen, zeker qua geluid, maar de aanstekelijke blijheid slaat over richting het publiek. De band heeft een aardig repertoire opgebouwd van korte catchy poppunksongs als ‘Fast Bikes’, ‘New Boys’ and ‘Idiots’. Dat laatste nummer vindt zangeres Yanna Panagopoulos zo leuk dat ze die opnieuw inzet bij het volgende nummer. Maakt niet uit, we zijn allemaal wel eens wat idioot. Lachend pakt de band het weer op en gaat verder met minstens vijftien nummers knallen in de beschikbare drie kwartier. Als verrassing stapt Boaz Kok (Goldband) het podium op voor het duet ‘Cougar Sugar’. Is dat nodig? Nee, maar leuk is het wel. Deze show heeft ongetwijfeld nieuwe fans opgeleverd, getuige de dansende dreumes - gelukkig met gehoorbescherming - op het podium.

© Patricia de Koning
© Patricia de Koning

Warfield

© Patricia de Koning

Warfield

In de Grolsch zaal speelt, net als eerder een zaal verderop, een soloproject. Justin Warfield is bij de meesten bekend als de frontman van She Wants Revenge, maar op Grauzone doet hij het onder zijn eigen achternaam: Warfield, samen een complete band. De retrofuturistische geluiden van de toetsenist, die er zelf ook uitziet alsof hij uit een sciencefictionfilm uit 1982 komt en wordt voorgesteld als Mr. Pharmacist, spelen een hoofdrol, net als de expressieve voordracht van Warfield, wiens zang door de mix in het begin van het optreden helaas niet zo goed uit de verf komt. Als dat is opgelost, rest is een energiek optreden waarbij ook het oeuvre van She Wants Revenge niet vergeten wordt. En, ook altijd fijn: er kan gedanst worden. Maar dat hoeft niet, benadrukt de sympathieke frontman.

In een mistige Kleine Zaal staat het Mexicaanse Mint Field. In de texturen van de dromerige shoegaze is de etherische stem van Estrella del Sol Sánchez het houvast. Daaromheen gebruikt het trio samples, drones, een dromerige tokkel of distorted gitaar, gevulde of rustige baslijnen en drumritmes. Er is veel dynamiek in de instrumentatie, maar de zachtheid van de stem blijft waar die is. Alles vindt plaats op een rustig tempo waardoor er ruimte is om weg te dromen. Maar echt erin gezogen worden gebeurt niet.

© Patricia de Koning

Mint Field

© Patricia de Koning

Mint Field

Lydia Lunch is een graag geziene gast op Grauzone. De zangeres/dichter/auteur/actrice stond al meerdere malen in verschillende hoedanigheden op het festival. Met Lydia Lunch Big Sexy Noise laat de 66-jarige tijdens deze editie zien dat ze aan attitude nog niets heeft ingeleverd. Voor het optreden begint, zit Lunch nog rustig op het drumpodium met haar bandleden te kletsen. Dan loopt ze naar haar microfoon en laat ze weten dat ze met haar band wat ‘big motherfucking sexy noise’ gaat maken. Wat volgt is een set vol gruizige riffs. Toegegeven, misschien is de stem van Lunch weleens krachtiger geweest, en ze moet af en toe even zitten, maar het is mooi om te zien dat de zangeres er in de loop der jaren niet minder fel op is geworden.

We waren helaas niet uitgenodigd toen pôt-pot voor zonnebrillen ging shoppen tegen het felle rode en oranje licht in de kelder van de Grey Space. Het geeft het Ierse, in Portugal wonende vijftal in ieder geval een coole je ne sais quoi-vibe die ze goed past. Het middelpunt in de psychedelische krautrock is het harmonium, een soort orgel, wat zorgt voor de drone. Al bij eerste nummer ‘A3’ zitten de twee gitaristen op de grond om aan de pedalen te draaien voor feedbackende geluiden, terwijl de bassist catchy basslijnen pompt over de drone en strakke drums. We worden in heerlijk tempo getrakteerd op lange jams die het nummer niet uit het oog verliezen. Met ‘Fake Eyes’ en ‘Can’t Handle It’ neemt de band wat gas terug en in ‘Sextape’ is zelfs even de continue drone weg waardoor er meer ruimte is voor zang. Zonder de attitude van deze groep waren deze nummers niet uit de verf gekomen. Met het startsignaal "Give me a bit of the drone please" werkt de groep toe naar de epische eindclimax van ’22° Halo’, een nummer van bijna vijf minuten wat in deze vorm niet lang genoeg kan duren. Heerlijk!

© Patricia de Koning

pôt-pot

© Patricia de Koning

pôt-pot

Terwijl we in de Lutherse Kerk wachten tot Özgür Baba begint, vindt achterin het gebedshuis een bijzonder optreden plaats dat niet op Rewire had misstaan. We zien een mengpaneel, wat andere spannende apparaten, een hele hoop snoertjes en iemand met een hoofdband die wilde bewegingen maakt. Hoe dat alles precies samenhangt, is onduidelijk, en de geluiden die worden voortgebracht liggen ergens tussen ruis, een remmende trein en een lawine. Het Grauzonepubliek weet niet goed wat het ermee aan moet. Misschien had dit over een maand of twee beter gepast.

Baba begint zijn optreden met dankbaarheid betuigen aan het festival en het publiek. De Turkse muzikant lijkt sowieso blij om er te zijn. Dan pakt de hoogbejaarde zijn cura bağlama, een Turks snaarinstrument, om daarmee - en zijn stem - zijn melancholische en verrassend afwisselende nummers te brengen. We moeten toegeven dat we niet verstaan waar de nummers over gaan, maar de stilte van het aandachtig luisterende publiek laat zien dat dit niet uitmaakt. Tussen alle soorten punk en wave is het optreden van Baba een welkome afwisseling.

© Patricia de Koning

Özgür Baba

© Patricia de Koning

Forever Grey

Een klassieke 80s darkwave Grauzone act is Forever Grey. In het Koorenhuis doet het duo precies wat het genre vraagt: drumcomputer/backing track met bas, wavy synths, gitaar met chorus, een diepe mannelijke en rustige vrouwelijke stem met veel galm erover. Op de achtergrond zien we visuals die in een loop worden herhaald van verlaten huizen, doodskisten en korrelige doodshoofden. De Amerikanen Kevin Czarnik en Anna Schmidt brengen de nummers met plezier en gebruiken het hele podium om het publiek erbij te betrekken. Zo wordt er zelfs meegeklapt en bij de aankondiging voor het nummer ‘Common Coffin’ danst het publiek enthousiast mee op de bekende tonen. Ook bescheiden hit ‘The Style Is Death’ passeert de revue.

‘Party time!’, zegt zangeres Dusty Lee bij de start. Daar is geen woord aan gelogen. Vanaf moment één is het aan in de Zwarte Ruiter en gaat het Canadese Slash Need er voor de volle 100 procent in. De industrial synth gedreven elektronische muziek met punkvibe dreunt vanaf een donker en mistig podium de zaal in. Het publiek moet even verwerken wat er allemaal op ze afgevuurd wordt. Lee, met een wit gezicht, rode tanden en uitgebreide eyeliner, heeft naast zich twee danseressen die eruit zien als een soort underground SM-hangoorbunny’s. Leer, latex, jarratels, strings en panty over het hoofd, het zou niet misstaan op een sexy feestje. Of in een een of andere kelder of kerker. Als het publiek het in zich heeft opgenomen staat niemand meer stil op de opzwepende nummers als ‘Border Town’ en ‘Double Dare’ waarin Lee de longen uit haar lijf schreeuwt. Als een van de bunny’s een gitaar pakt die enorm hard scheurt - iets te veel volume, maar wie maalt daar nou om - gaat het helemaal los. Laatse nummer 'Fast Leather' gaat qua tempo een tikkie omhoog om de rave compleet te maken.Wat een energie! Het schijnt dat Alex Low op de knoppen en synths heeft gedrukt op het podium, maar door alles wat er te zien was - of juist niet door alle rook - viel dat visueel niet op.

© Patricia de Koning

Slash Need

Het Wit-Russische duo Nürnberg past perfect op Grauzone: kille ritmes uit een drumcomputer, een gitaar vol reverb, drijvende bas en een vervormde stem die onverstaanbare teksten zingt. Voor een deel van het publiek dan, want er lijken best wat Wit-Russen in de zaal aanwezig die hun aanwezigheid luid kenbaar maken. Het Koorenhuis is natuurlijk een prima zaal, maar Nürnberg was misschien nog beter tot zijn recht gekomen in een duistere kelder ergens in het Oost- Europa van de jaren 80.

En dan is het tijd voor heel iets anders. NGHTCRWLR - een van de vele alter egos van Kristina Esfandiari - staat in haar eentje op het podium van de Kleine Zaal, begeleid door breakbeats, dikke bassen, noise en stroboscopen. Het dansfeest is begonnen. De bontjas gaat al snel uit, maar de capuchon blijft op, terwijl de zangeres met hese stem over de zware beats heen zingt, als een soort Billie Eilish op steroïden. Het optreden is een aanslag op de zintuigen, en een deel van het publiek verlaat vertwijfeld de zaal. Misschien was de overgang ten opzichte van het eerdere programma toch wat te groot.

© Patricia de Koning

NGHTCRWLR