Iguana Death Cult: rock-’n-roll in een wankelend Amerika

Heb je ooit gehoord van de eerste band die Iggy Pop oprichtte? Het was in de jaren zestig, nog ver voordat hij wereldberoemd zou worden met The Stooges. The Iguanas, heette die band, Iggy speelde drums, en heette gewoon nog James Newell Osterberg jr. Jaren later groeide Iggy uit tot The Godfather of Punk, en een van zijn vele volgelingen: de 34-jarige Rotterdammer Jeroen van Reek. ‘Iggy Pop is al zo lang een van mijn grootste helden. Ik keek vroeger superveel docu’s over Jonestown en dacht: als ik ooit in een sekte zou belanden, wie zou ik dan wél vertrouwen als leider? Ja, gewoon Iggy, toch?’ Dus je raadt het al, zo werd Iggy Pop indirect de naamgever van de band Iguana Death Cult. 

En wat blijkt? Diezelfde Iggy Pop is fan van Iguana Death Cult: liefst drie liedjes (!) draaide de man met de zwaar raspende stem in zijn radioprogramma op de BBC. ‘They got me on a Rotterdam kick!’, gromde hij. Ja, dan heb je het wel gemaakt. Jeroen: ‘Om onze naam uit zijn mond te horen, met alle complimenten die hij erbij gaf: dat was een van de mooiste momenten uit mijn leven.’

De rock ‘n roll droom
En dat terwijl Iguana Death Cult al heel wat dromen zag uitkomen, en dan specifiek die Amerikaanse dromen. In Amerika behaalde de vijfkoppige Rotterdamse band hun grootste successen: ze tourden vijf (!) keer door de VS, stonden meermaals op showcase-festival SXSW in Austin en waren het voorprogramma van Jack White. Een van de belangrijkste momenten was toen de frontman van de Amerikaanse garagerockband Osees na hun show op SXSW naar hen toe kwam, met de vraag of ze vijf supportshows wilden spelen. ‘Ik stond echt met m’n bek vol tanden, dit had ik nooit durven dromen. En dit is eigenlijk ook de reden dat deze plaat bestaat’, vertelt Jeroen. 

© Siem van Woerkom

Want hoe leuk touren in Amerika ook is, je komt alsnog thuis met lege handen. En zodra je de dertig passeert en thuis een gezin en een normaal leven op je wacht, begint die Amerikaanse rock-’n-roll-droom toch wat te wankelen. Na de tour van hun vorige album Echo Palace belandde Iguana Death Cult in een flinke dip: zowel drummer als bassist haken af. En daarmee dringt zich ineens een serieuze vraag op: gaan we hier eigenlijk nog wel mee door? ‘Onze bassist had de eerste verjaardag van zijn kind gemist terwijl we op tour waren’, zegt Jeroen. ‘Onze toetsenist begon ook te twijfelen, en ik dacht echt: “Fuck, misschien moeten we er inderdaad mee stoppen.” Maar toen de aanvraag van Osees kwam, bleef toetsenist Jimmy gelukkig aan boord. En als we dan toch doorgingen, konden we net zo goed een nieuw album maken.’

Vanuit die adrenaline werd het vierde album Guns Out in een rap tempo geschreven. Rauwe, harde garagerock zonder franje, waarmee Iguana Death Cult teruggrijpt naar hun debuutalbum uit 2017. Veel gitaargeweld en een flinke dosis punk. Het is zo’n band die live meteen vol gas geeft, en binnen no-time staat de hele zaal op z’n kop. Een tour in Amerika staat ook weer op de planning. Of tenminste, als dat mag van Trump: ‘Ik moet wel zeggen dat ik me een klein beetje inhou op social media, omdat we ons visum nog moeten aanvragen’, zegt Jeroen. Hij kan zich dan wel inhouden op de socials, maar op ‘Heavyweight Champion of the World’ is zijn mening wel duidelijk: ‘Calibrate… Decimate… Tolerate… Building a walllll…’ dramt hij door. Ja… over wie zou hij het hier nou hebben? 

Échte mannen
Jeroen spuugt op ultra-alpha types à la Trump op ‘Supreme Leader’: ‘Alpha schmalpha enterprise, I’d sell my mom for the right price.’ Je kent ze wel, van dat soort mannen die zichzelf geweldig vinden, maar eigenlijk vooral onzeker zijn. ‘Ik boks en fitness veel, en dan kom je al snel via filmpjes in zo’n manosphere-algoritme terecht’, zegt Jeroen. ‘Dan zie je van die zogenaamde alpha-mindset boys. Ik vind het eigenlijk heel grappig: jullie denken dat jullie echte mannen zijn, maar het draait niet om geld of spierballen. Échte mannen zijn ook kwetsbaar en zorgzaam.’

Als tiener was hij al gefascineerd door algoritmes en online rabbit holes, door de drie Zeitgeist-films die complottheorieën héél serieus namen. ‘Dat vond ik echt geweldig. Ik ben opgegroeid in een heel klein dorpje waar niks te doen was, dus wij zaten gewoon blowtjes te roken in de auto, Red Hot Chili Peppers op de achtergrond, en dan hadden we hele gesprekken over conspiracy theories,’ lacht Jeroen. Hij kan ook wel begrijpen waarom jongens in gevaarlijke social media-algoritmes trappen: ‘Als jonge gasten opgroeien zonder sterk rolmodel… ja, dan zijn ze gewoon zoekende. En dan stuiten ze op gasten die allemaal giftige ideeën aanpraten, en niemand is er om dat te checken. Al helemaal als hun thuissituatie onzeker is.’

Guns Out staat mijlenver af van de ideologie van de Amerikaanse regering, het botst er keihard mee. Maar betekent dat ook dat de band de VS moet mijden, terwijl ze daar juist zoveel hebben opgebouwd? ‘Ik heb er best wel mee in mijn maag gezeten. Amerika is zo’n idiocratie geworden dat je je afvraagt: is dit echt de realiteit? Het is lastig, maar we gaan er niet heen om de regering te steunen, we spelen voor mensen die er net zo in staan als wij. Op het podium kun je juist iets betekenen. Het voelt soms dubbel, maar het is ook niet zo dat iedereen daar achter die politiek staat.’

© Siem van Woerkom

Het grote plaatje
Zo staat Guns Out vol maatschappelijke stress. Neem ‘Swinging at Ghosts’: ‘Way before we choke on pollution, we’ll demise in nuclear war.’ Jeroen schreef het nummer direct na een lang telefoongesprek met Uri Rennert, hun nieuwe drummer, die uit Israël komt: ‘Ik heb veel contact met hem daarover. Hij is best wel vaak heel gestrest, zeker nu. Zijn ouders wonen daar nog steeds en hij is gewoon echt bang voor hun leven, er was zelfs een keer een raket in de achtertuin gevallen. De situatie is zo verschrikkelijk, en tegelijkertijd ook absurd: diezelfde dag had ik gewoon gezellig met mijn vader gewerkt. Dan besef je ineens hoe goed je het eigenlijk hebt. Want ongeacht wat de goede kant is – ik bedoel, onze drummer is ook niet pro-Netanyahu – er zitten daar mensen elke dag in angst.’

Op ‘Need A Friend’ zingt Jeroen over het verlangen naar verbinding, en hoe dat in deze tijden troost kan bieden. ‘We zijn soms erg gefocust op het grote plaatje. Het kan al heel erg helpen om te kijken hoe het gaat in je directe omgeving en hoe je die tot dienst kan zijn’, vertelt hij. 

Nog een oplossing om je beter te voelen: sporten. Jeroen: ‘Het ging heel lang mentaal best slecht met mij, en toen de jongens uit de band stapten dacht ik: “Waar gaat mijn leven eigenlijk heen?” Op deze plaat heb ik veel van me afgeschreven. Ik ben een tijd gestopt met drinken en begonnen met hardlopen, en begon tijdens het rennen soms ineens te janken. De muziek die ik luisterde, zweepte dat alleen maar aan.’ Die muziek bracht hem terug naar zijn jeugd: Slipknot, Sepultura, maar vooral Linkin Park. ‘Daar werd ik wel echt emo van. Zeker als je denkt aan wat er met die zanger is gebeurd. Toen besefte ik ook: ik ben die gevoelens die hij had aan het ontsnappen. En dat voelde eigenlijk heel goed.’