Dekmantel 2026 vrijdag: de Grote Overprikkeling van Skrillex
Een nieuw ochtendprogramma, pioniers uit Detroit en Chicago en familieleden op topspots
Dekmantel heeft iets nieuws: een ochtendprogramma voor de echte connaisseurs en fijnproevers, die om 11.00 uur al worden getrakteerd op DJ Sprinkles en James Holden. Een mooie manier om effe de oren schoon te spoelen voor de totale overprikkeling die later volgt bij Skrillex.
Mooi beeld: die ene krullenbol die al om half 12 ‘s ochtends met z’n kop zo’n beetje IN de speakers staat te swingen op de warmbloedige klanken van DJ Sprinkles. Díé heeft echt begrepen wat de bedoeling vandaag is.
Eigenlijk zijn de meeste stages van dancefestivals zelden leuk voor 15.00 (of zelfs 16.00) uur ‘s middags. De dansvloeren zijn nog guur en leeg, de paar early birds staan elkaar onwennig aan te gapen, iedereen wacht tot een ander de eerste echte stap zet. Pas later op de dag verdwijnen die remmingen. Dan lijkt dezelfde plek ineens twee keer zo klein.
Het driedaagse (vijf, als je de twee concertavonden meetelt) Dekmantel wist dat sentiment al vaker te doorbreken door als openers op kleinere stages in het Amsterdamse Bos JUIST grote publiekstrekkers te programmeren (wie herinnert zich Jamie xx, Nina Kraviz, Marcel Dettmann en Motor City Drum Ensemble nog tussen de bomen om 13.30 ‘s middags?). Dit jaar dacht het festival: we gaan gewoon nóg vroeger beginnen. At Dawn, zo heet het nieuwe programma tussen 11.00 en 14.00 op de drie kleinere stages, alleen toegankelijk voor mensen met een weekendticket (en ijzeren kuiten), bedoeld voor de vroege vogels en vooral de echte dancenerds. Elke dag moeten grote namen en bijzondere shows ons al voor de lunch naar het Amsterdamse Bos lokken (met als klapstuk zondag drie uur Jeff Mills).
Zo krijgen we een croissant en mimosa in de hand geduwd (maar wie erom vraagt, mag ook een glaasje bubbels zonder sinaasappelsap), en vlijen we neer op lotuskussentjes in de geslaagde nieuwe Greenhouse-stage. Geen glazen kas meer, maar een houten dome met tentdoeken en zeven meter aan bloemstukken voor de booth. Aangezien we toch mogen nerden: dat nieuwe soundsystem is van NNNN. Op hun werktrip naar New York troffen de Dekmantelers het aan bij Public Records, en het deed hun oortjes dusdanig klapperen dat ze het naar hun festival hebben gehaald. Achter die bloemenzee staan James Holden en Surgeon om een uurtje live te jammen. Twee gasten die nooit eerder samen optraden, maar indrukwekkende cv’s hebben. Die laatste is al sinds de nineties een belangrijke innovator in de UK techno-wereld, en Holden? Die inmiddels toe aan zijn derde (of vierde) muzikale leven: maakte ooit naam in de progressive house en trance-hoek, werd vervolgens een meer eigenzinnige producer en dj met het label Border Community, maar alweer dik tien jaar geleden brak hij met de dansvloer om veel experimentelere elektronische muziek te maken, met invloeden uit spirituele jazz, minimal en gnawa. En tegenwoordig heeft-ie ook nog een nieuwe passie: live coderen (….).
Wat wil je op dit tijdstip horen? Móóie muziek, toch? Nou, daar hebben deze heren dus niet zo’n goesting naar. Hun grotendeels beatloze ambient piept en knarst. Eventjes horen we de sound waar Holden zich het afgelopen decennium op toelegde: uit een modular getoverde arpeggio’s a la Terry Riley, drones die ook door Indiase trance zijn geïnspireerd. Maar dan is het alweer voorbij, en staan de heren elkaar gniffelend aan te kijken terwijl ze een onderzeese bas onder ijskoude synths schuiven en een zwerm digitale muggen loslaten. Niet mooi, eerder neurotisch. Een hater zou het gepriegel kunnen noemen, en die hater zou ik niet per se ongelijk geven.
Een deur verderop staat DJ Sprinkles, die wél heeft begrepen hoe je de ziel masseert en de oren schoonspoelt om de rest van de dag klaar te zijn voor ultieme dance-overprikkeling: met mondharmonica’s en dwarsfluiten over warmbloedige akkoorden. Sprinkles (echte naam: Terre Thaemlitz) is een fascinerend figuur, die het verdient om een rondje op te googlen. Ze gebruikte haar deephouse altijd al om de verhalen te vertellen achter de gemarginaliseerde groepen queermensen die al gauw vergeten worden, terwijl ze een sleutelrol speelden in het genre. Clubmuziek is politiek, dus horen we ook Palestijnse klaagzang over prachtpiano’s tussen de diepe houseplaten van soms wel 10 minuten lang. Om kwart voor 2 staat het tussen de bomen al hartstikke vol. Missie geslaagd dus.
De Grote Overprikkeling
Maar goed, overprikkeling dus. Zodra om 14.00 de festivalpoorten voor de dagtickets opengaan en de zeven stages allemaal warmdraaien, is dat sowieso al een thema op Dekmantel. Want wat een smaakvol samengesteld programma met internationale allure (er lijken hier evenveel Britten als Nederlanders te zijn, overal hoor je Spaans en Italiaans), en elke hoek van het terrein schreeuwt om aandacht. Gaan we naar de grote technohal UFO I of de duistere diepte in bij Garçon & Sybil, in UFO II? Of nee, met dit zonnetje wellicht toch meer zin in de globale smeltkroes-stage The Nest, waar gqom/kawina/bass/whatever-dj T.NO draait, en halverwege de dag ook Olof Dreijer een liveshow geeft, voormalige helft van The Knife, tegenwoordig maker van kleurrijke elektronische muziek met ritmes uit de samba, salsa en baile funk. Leuk om effe te kijken, maar z’n sound komt live met vocalist Toya Delazy niet helemaaaaaal lekker uit de verf.
Of nee… zullen we toch een geschiedenislesje volgen en plakplaatjes sparen van Pioniers Die Je Echt Eens Gezien Moet Hebben? De Greenhouse staat er de hele dag vol mee, want Dekmantel is zeer bewust van de roots van de dancemuziek in Chicago en Detroit. We glijden zachtmoedig de dag in glijden bij Ron Trent (tweede generatie Chicago house-held sinds begin jaren negentig) die vandaag z’n project LA MARR presenteert, ambient en balearic op het Amsterdamse label Music From Memory. Het is muziek op laag tempo, hijzelf op gitaar en conga’s, een tweede man op op gitaar en keys. Muziek die je een beetje denigrerend poolside zou kunnen noemen (NTS heeft er een heel kanaal vol mee). We zien hoe Carl Craig (tweede generatie Detroit techno) verrassend genoeg b2b gaat met Actress, en opent met de speech van Martin Luther King. Zien hoe Mike Banks van Underground Resistance (de punkers van Detroit, sinds begin jaren negentig) nu optreedt met poëet/acteur Saul Williams die (helaas een beetje onverstaanbaar) prevelt over racisten, genocide, kapitalisme en racisme. En oh ja, we gaan ook nog even naar New York met François K, die nota bene nog in Paradise Garage en Studio 54 draaide en de overgang van disco naar house meemaakte. Hij is door Dekmantel gekoppeld aan de jonge Nederlandse connaisseur Suze Ijo. Grappig detail: zij heeft een platenspeler voor haar neus, hij staat juist tracks te selecteren op z’n laptop. Heel fijn hoe die koepel ’s avonds alle kleuren van de regenboog meekrijgt terwijl zij op laag tempo schuivelfunk draaien om half 11 ’s avonds.
Voel je je al overprikkeld? Ja, wij ook! Die overprikkeling is het sleutelwoord bij de Grote Naam van de dag, die de rest van het affiche toch wat overschaduwt. Níét afsluiter Skin On Skin, maar Sonny Moore a.k.a. Skrillex, de weirdo die dubstep anderhalf decennium geleden zijn Ultimate Form gaf, in 2015 met Diplo en Justin Bieber een stel überhits scoorde, en in de afgelopen jaren ook nog een onwaarschijnlijke boyband vormde met Fred en Four Tet. Veel mensen zullen denken: what the fuck doet die Skrillex op Dekmantel!? Nou, twee jaar terug draaide-ie ook al eens met Blawan op Draaimolen, en in de laatste jaren vond hij steeds meer inspiratie in Latijns-Amerika en vooral Brazilië, precies de hoek waar ook Dekmantel graaft. Zo brachten ze onlangs nog werk uit van RHR, een dude uit de favelas van São Paulo, die bass-muziek en breakbeats combineert met elementen uit de baile funk (hoewel Brazilianen je met die genre-aanduiding zullen uitlachen, zij noemen ’t gewoon funk). Diezelfde RHR werkte weer met Skrillex, dus 1 + 1 is hier inderdaad b2b.
Ze staan al halverwege de dag op de mainstage, en lijken aanvankelijk dat slot nog een beetje (te) serieus met een stel platen die in de basis gewoon… saaie techhouse zijn?! Ah ja, dan verschijnen daar toch wel degelijk keiharde dubstep-bassen onder, en dan zijn ze los. RHR sloopt het 4x4-grid met een lijpe triolenplaat. Een Doctor Jeep-tune die meer dj’s hier op de usb-stick zullen hebben staan. Een flight.fm-remix met Braziliaanse vocalen. Totaal GEFLIPTE Egyptische trommels. Een hilarische percussie-edit van ‘Rumble’, de track die Skrillex maakte met Fred again.. Ja, Skrillex heeft een EDM-stijl van draaien, met dus veel eigen producties. Tunes als ‘Thistle’ en ‘XENA’ (met de Palestijns-Nederlandse zangeres Nai Barghouti) zijn wellicht ZO HARD geproduceerd dat ze qua loudness alle andere muziek op Dekmantel verpulveren, en een goeie manier om uit te testen of de speakers kapot kunnen, maar inhoudelijk sluit deze genre-cocktail toch echt wel aan op het festival. Superlomp, eerlijk gezegd precies waar je op hoopt in zo’n set. Veel leuker ook dan headliner Skin On Skin, de Australiër achter ‘Burn Dem Bridges’, die al vroeg in z’n set nogal voorspelbaar-flauwe popedits laat horen. En uit de verte horen we er opeens Dom Lomp & Famous voorbij komen!? Dat is dan wel weer verrassend.
Bouwen aan nieuwe helden
Skin On Skin is een behoorlijk atypische headliner voor Dekmantel, want het liefst programmeert het festival op sleutelposities juist vrienden van de familie die al jarenlang op verschillende slots uitblonken. Jyoty is een relatief vers familielid: in 2024 draaide ze (een superleuke!) set op de RADAR-stage, een jaar later stond ze met Cinnaman op Lentekabinet en nu krijgt ze een topspot in The Nest, terwijl de zon zakt (en precies door het randje van dat schuine dak schijnt). Ze is geboren en getogen in Amsterdam, maar werd dj-superster in Londen, draaide een tijdje ook af en toe mega-sets met Skrillex en Kenny Beats, maar legde zich de afgelopen periode juist weer wat meer toe op de underground. Superaanstekelijk draait ze, van UK garage naar samba-piano’s via bronstige ghetto house en Braziliaanse funk naar dancehall. Zoals altijd wanneer ze in Amsterdam draait, heeft ze een hele posse aan jeugdvrienden mee die HELEMAAL gek gaan, de Amsterdamse vlag staan te wapperen en die uiteindelijk om haar nek hangen. Amsterdammer met Caribisch bloed Rozaly mag diezelfde stage afsluiten met waanzinnig leuke carnavalsmuziek (en voor de duidelijkheid: dan hebben we het over Caribisch carnaval, hè?!)
Maar uiteindelijk sluiten wij toch af bij mad miran, inmiddels naar Barcelona verhuisd maar zo’n beetje opgegroeid in het Amsterdamse Bos (ze postte deze week al een vrij hilarische throwback naar 2014). Zij heeft elk podium wel gezien (in 2023 stond ze met upsammy in The Nest, een jaar daarvoor deed ze een uitstekende Boiler Room), nu sluit ze de Selectors-stage af met Italiaan Quest. En dat doen ze super: Quest is het type dat houdt van donkere, groovende platen die af en toe klappen. Miran is een ADHD’er die van veel prikkels in haar platen houdt. Neem deze van Solid Groove, een plaat met drie vibes ineen: die baslijn doet wel denken aan ‘Flat Beat’ van Mr. Oizo, maar dan met een kinderlijke 8bit-synthmelodie, een wonderlijk mooie break en een sample van Janet Jackson die ‘this is sick’ zucht. En dat is het! Zijn antwoord: een geile bonkende plaat met omlaag gepitchte vocals. Zij gaat vervolgens halftime, waarbij mensen nog iets dieper door de knieën gaan dansen. Hij: ‘CRUSH’ van Tomorrowland-techno-figuur Indira Paganotto?! Zij: twintig jaar oude bloghouse! Echt een heerlijk potje muzikaal pingpongen, dat elke keer benieuwd maakt wat de ander nou weer gaat doen. En zo is de eerste dag Dekmantel opeens alweer afgelopen. Potverdorie, twaalf uur aan een stuk gedanst, vergeten goed te eten, een dik dozijn aan dj-sets gezien en toch het gevoel van alles te hebben gemist. Helemaal overprikkeld, zin in dag twee!
