The xx is zonder twijfel dé headliner van Down The Rabbit Hole, blijkt zaterdagnacht. Het is hun comeback, de eerste Nederlandse show sinds 2017. In de tussentijd hebben ze géén nieuwe plaat uitgebracht en dat zou nogal een zwaktebod kunnen zijn, maar met een aantal solo-liedjes, stevige remixes én hele intieme momenten krijgen ze Beuningen serieus aan het schuifelen.
Dat monumentale debuutalbum van The xx? Er staan bepaald geen inhaak-festivalanthems op. Oliver Sim en Romy Madley-Croft brullen niet uit volle borst, ze fluisterzingen. Minimalistische popmuziek was het vol fluisterduetten, lange stiltes, twee voorzichtige gitaarpartijen die zelden akkoorden spelen, maar met kleine, eenvoudige melodietjes om elkaar heen draaien. Alsof je stiekem mee mag luisteren op hun slaapkamer, waar ze ieder met een oor op het kussen, oog in oog elkaar lieve woordjes toefluisteren. Over eerste liefdes, onzekerheid, afwijzing, verlangen, afstand. Juist daarom resoneerde de muziek van The xx bij een hele generatie aan indiekids. En besef maar even: de kinderen die op die plaat zijn verwekt (dat moeten er honderden zijn), kunnen volgend jaar voor het eerst een biertje aan de bar bestellen. Feel old yet?!
Vandaag vangt The xx aan met de single die alle deuren wagenwijd voor ze opengooiden. ‘Crystalised’ schreven ze toen ze zeventienjarige piepkuikentjes waren, zo onzeker dat ze hun teksten per mail naar elkaar toe stuurden omdat ze het niet IRL durfden te doen, en zo uiteindelijk tot een belangrijk sleutelliedje in hun carrière kwamen. De strekking van het liedje: ja, ik wíl wel dat je dichterbij komt, maar vind dat ook een beetje eng. ‘Go slow’, vragen ze voorzichtig.
De grote vraag is natuurlijk: zit Down The Rabbit Hole echt te wachten op zulke intieme muziek, om half 12 ’s nachts, wanneer sommigen al aan een tweede kwartje zitten, en anderen al liters bier achter de kiezen hebben? Het definitieve antwoord komt bij liedje vier, ‘Angels’: een volmondig ja. Het is zachter dan zacht, slechts een enkele baslijn. Romy zucht: ‘They would be as in love with you as I am.’ Het veld zucht mee. Een eerste volwaardige hoogtepunt in de set. Minstens zo mooi: het zo mogelijk nóg kleiner gespeelde ‘VCR’. ‘I keep fucking this up’, gromt Oliver vooraf, want ze hebben iets aan het baslijntje verandert, en Jamie speelt er een teder piano-motiefje over. Vooraan zou je een speld in een konijnenhol kunnen horen vallen.
Nou ja, er is daar een relschopper die heel hard HEUJJJJJ brult omdat-ie The xx teringsaai vindt. Er zijn even verderop ook heus wel groepjes die alvast de vakantieplannen bespreken, of besluiten toch alvast naar Pariah te vertrekken (toegegeven: ook sick). Maar het veld is véél voller dan gisteren bij Little Simz, ongetwijfeld ook voller dan morgen bij Florence + The Machine. Zonder twijfel: dit is dé headliner van Down The Rabbit Hole.
En Oliver, Romy en vooral Jamie xx beseffen heus wel dat dat betekent dat je niet wegkomt met louter een portie zuchten. Er moet gedanst worden. Jamie groeide na de doorbraak van The xx uit tot een serieuze dj en producer in his own right, in het universum tussen Four Tet en Bicep, met een voorliefde voor UK garage, post-dubstep en kleurrijke soulsamples. Hij geeft ‘Night Time’ een pulserende remix met diepe arpeggio’s en veel stevigere drumcomputers, en lijmt ‘m aan het groovende ‘Sunset’. Ook ‘On Hold’ wordt in de Jamie xx-remix gebracht en ‘Shelter’ krijgt net zo’n dance-treatment, waarbij het lichtgevende kruis naar beneden zakt en Jamie de filter zover terugdraait totdat alleen een kloppende hartslag overblijft, en Romy dat iele gitaarlijntje speelt. Mooi zijn de kleinste details: de wijdse stereo dub-effecten over de drums in ‘Say Something Loving’, hoe de Alessi Brothers-sample bovendien íéts meer ruimte krijgt.
Ligt het ondertussen aan mij, of beginnen de lampjes in die grote X steeds meer te dansen en te zwieren? Nee, het ligt niet aan jou, langzaam maar zeker trekken de drie de nacht in. Met een echt club-blokje: Jamie xx-solosingle ‘Loud Places’, Romy’s euforische queer-disco ‘Enjoy Your Life’, en korte stukjes van Jamie’s BANGERS ‘Wanna’ en ‘Treat Eachother Right’ als opmaat naar Oliver’s solotrack ‘GMT’: ook weer in een dikkere remix, met Jamie en Romy tussen de lasers en stapels gear, en Oliver swingend in het publiek. Dit zijn niet meer de muurbloempjes van vroeger, nee, hoewel ze nog altijd een licht ongemak uitstralen.
Zo sturen ze ons uiteindelijk met een voorzichtig kusje heupwiegend de nacht in met ‘Intro’, de opener van dat debuutalbum, een goeddeels instrumentaal nummer dat tegelijkertijd in het Tiktok-tijdperk uitgroeide tot hun allesovertreffende HIT. Wie zei dat intimiteit niet groots kon klinken?
Setlist
1. Crystalised
2. Say Something Loving
3. Islands
4. Angels
5. Night Time
6. Sunset
7. Fiction met een stuk Jamie xx - I’ll Take Care of U
8. Shelter (Jamie xx Live Remix)
9. Infinity
10. VCR
11. Jamie xx - Loud Places
13. Romy - Enjoy Your Life
14. Jamie xx - Wanna & Treat Each Other Right
15. GMT
16. On Hold (Jamie xx Remix)
17. I Dare You
18. Intro
