LL26: Lowlands snapt precies wat Sophie Straat bedoelt
Protestzangeres sluit bewogen periode af met haar grootste show ooit
‘Wat een zomer, wat een gedoe!’ Zeg dat wel. Vanaf het moment dat een filmpje over Sophie Straats manloze moshpit op Best Kept Secret viral ging, werd ze constant belaagd door heetgebakerde mannen die zich gediscrimineerd voelen. ‘Ze zeggen weleens dat het gemakkelijk is, preaching to the choir. Maar mensen, thank God voor bubbels.’
Geheel tegen de mores van het vak in, staat deze popjournalist eigenlijk nooit met zijn armen over elkaar achterin bij een concert. Voorin is de actie, daar moet je zijn. Maar voor deze keer maken we een uitzondering. De achterkant van de Bravo, kan ik je vertellen, is winderig en fris deze zondagmiddag.
Er loopt een man langs met in zijn ene hand zijn telefoon, in de andere een zak friet. Een megaklodder mayonaise druipt over zijn mouw. De manager van Raffie de Driver komt langs om te vertellen dat Raffie de Drivers optreden bij de RABO-activatie een unaniem belachelijk groot succes was, en laat vervolgens een filmpje zien waaruit blijkt dat het daadwerkelijk een unaniem belachelijk groot succes was. In de verte zingt Sophie Straat over vrijheid, gelijkheid en zusterschap. Weet je wat, ze verdient toch een blik van dichterbij.
Waar Sophie Straat als mens voor staat is vrij duidelijk. Ze is tegen het patriarchaat en het kapitalisme, tegen de gruwelijke genocide in Gaza. Ze is voor hardop spreken, voor het recht op demonstreren, ook als het niet uitkomt, júist als het niet uitkomt. En ze is niet bang voor huilende mannen die schreeuwen dat dit allemaal ten koste van hen gaat.
Waar Sophie Straat muzikaal staat, is minder duidelijk. We leerden haar kennen als een ironische volkszangeres die de stem vertolkte van de uit de stad gegentrificeerde burger. Die incarnatie ligt achter haar (het was maar een studieproject), en 2026 doopt Sophie zelf ‘popstar summer’. Maar een popster is ze eigenlijk ook niet. Ze heeft geen bewezen radiohit, ze is geen technisch sterke vocalist, en haar band is ook niet ‘pop’. Een keyboardmelodietje lenen van ‘Stiekem Gedanst’ maakt je nog geen Toontje Lager.
Dat wreekt zich een beetje in het eerste halfuur van haar show, waar ze dat evengoed toch probeert, met ‘Vlinder’, ‘Om 6 Gaan We Eten’ (over de alledaagse gebeurtenis: bij een demonstratie klappen krijgen van een agent) en ‘Old and Wise’ (een om onduidelijke redenen half Nederlands, half Engels liedje over het kinderlijke vermogen om vragen te stellen). Wie de fak is Sophie Straat, vroeg ze op haar laatste album. Nou, heel Nederland weet inmiddels wie Sophie Straat is, behalve misschien Sophie zelf.
Want eigenlijk is Sophie Straat de ideale punkzangeres. Ze is boos, ze heeft charisma, haar stem werkt veel beter als ze het uit mag schreeuwen, ze heeft lef en het vermogen mensen op sleeptouw te nemen… en ze heeft een punkband! Luister maar naar ‘Mannenbaby’, de enige echte punksong in een set vol punksongs in schaapskleren. Mannenbaby's, jankerds, gekwetste macho's, huilende pikkies.
Dan komt onvermijdelijk hét moment waar iedereen op wachtte. ‘Witte mannen, jullie hebben al genoeg momenten dat jullie vooraan mogen staan, voor één keer’. Eens tellen, hoeveel rood aangelopen Jan Rozigen bieden moedig weerstand? Oh, niet één! Want hier op Lowlands begrijpt men prima dat moshpits doorgaans door mannen gedomineerd worden, en dat het niet zo heel lekker is om er als meisje in te duiken, wetende dat er altijd zomaar een hand op je bil kan eindigen, of dan toch een spierbal in je nek. ‘Staan we zo ver genoeg, denk je?’, vraagt een jongen met een glimlach. Nog maar net, want de FLINTA-pit reikt bijna tot de rand van de Bravo.
Het oordeel
Is het nou een vloek of een zegen wat er allemaal met Sophie Straat gebeurde? Nou, doodsbedreigingen en anti-semitische drek over je heen krijgen is natuurlijk voor niemand leuk, op z'n zachtst gezegd. Maar we moeten ook constateren dat zonder de wervelstorm en met alleen het songmateriaal de Bravo waarschijnlijk wel erg groot was geweest.
Het nummer
Dit is dus haar rol? Overal tegenaan schoppen, de klappen vangen voor de goede zaak? Maar dan komt Sophie toch met een verrassende afsluiter, ballade ‘De Witte Duif’. Daar is de duif van vrede, die zijn takje (en daarmee zijn taak) terug komt brengen. Vrede, wat nou vrede, het vuur raakt ook mij. Het is een eenvoudig maar ontroerend lied. Niet boos, maar teleurgesteld.
Volg Lowlands het hele weekend via de livestream van NTR, VPRO 3voor12 en NPO 3FM, op NPO 2 Extra en NPO Start.
