Tyler Ballgame: 'Je kunt niet van jezelf wegrennen'

Begin dit jaar verscheen een buitengewoon charmant debuutalbum van een Amerikaanse zanger, met een titel waar je brein even op hapert: For The First Time, Again, heet het album van Tyler Ballgame, een begin-dertiger die opgroeide tussen twee staten: bij zijn moeder, muzieklerares, in Cumberland, Rhode Island, en bij zijn vader, een bakker uit Westport, Massachusetts. For The First Time, Again, een mooie zin bij de nieuwe start die Tyler Perry maakte, na tien jaar van zijn leven vergooid te hebben - zijn woorden.

Een persoonlijkheidtest. Dat had Tyler Ballgame uiteindelijk nodig om zichzelf uit die tien jaar van lethargie en depressie los te trekken. Een persoonlijkheidstest en een beroemd boek van Eckhardt Tolle. Misschien heb je het ook wel eens door iemand toegestopt gekregen, De Kracht Van Het Nu. Misschien is het bij de achterflap gebleven. Misschien heb je het wel gelezen, en wellicht na het lezen zelfs besloten dat je leven daadwerkelijk anders moest. Maar lang niet iedereen maakt vervolgens een debuutalbum waardoor hij in Spotify-playlists ineens tussen Kurt Vile en Bill Callahan staat, mag openen voor Lewis Capaldi, en binnenkort op Lowlands staat.

'Het is romantisch om te denken dat je een boek leest en alles op zijn plek valt. Zo werkt het niet.' Wat wel werkte: ruim twee jaar wekelijkse gesprekken met Courtney Huard, zijn counselor en diëtist, die de verhalen afbrak die hij over zichzelf had opgebouwd. En die Enneagram-test, die hem indeelde bij type vier - het type dat volgens de bijsluiter vooral bij kunstenaars en piekeraars voorkomt, en waarvoor 'de wereld niet is ingericht'. Waar veel mensen zo'n uitslag als een vonnis lezen, werkte het bij hem bevrijdend. 'Het maakte mijn problemen niet minder van mij, maar het bevrijdde me van het idee dat ze mij wáren.'

Crooner

Op zich begon het allemaal voortvarend. Op de middelbare school, Mount Saint Charles Academy in Woonsocket, deed Tyler Perry aan koor en theater, genoeg om een beurs voor Berklee te verdienen. Hij maakte de opleiding alleen nooit af - te veel blowen, te veel spijbelen. Maar hij hield er wel iets aan over. Docent Livingston Taylor (de broer van James Taylor!) leerde hem daar een podiumoefening rond 'radicale presentie'. Het zou tien jaar duren voor hij daar iets mee deed. Radicale presentie en een kelder in Rhode Island zijn nu eenmaal moeilijk te combineren.

In 2021 solliciteerde hij, zijn cv enigszins opgeklopt, via Craigslist naar een recruitmentbaan bij een vastgoedbedrijf in Los Angeles, en trok naar Venice Beach. Hij kende er niemand. Zo'n beetje elke avond stond hij op een open mic, en op een avond sloeg zijn cover van Roy Orbisons 'Crying' aan bij een publiek dat hem daarvoor nog nooit had gezien. Iets in die gedragen, ouderwetse crooner-stijl - die hij als kind al leerde toen hij klassiek zong en in musicals speelde, een heel andere wereld dan de rockmuziek waar hij als tiener verliefd op werd - bleek te werken. 

Dat was in feite de geboorte van Tyler Ballgame, een knipoog naar honkbal-legende Ted 'Teddy Ballgame' Williams. Hij bouwde een personage dat groter kon zijn dan hijzelf - een showman-kant die er altijd al was, maar die een beetje naar de achtergrond was verdwenen. 'Ik was de clown van de klas, ik hield van de aandacht die je krijgt als je optreedt.’ Maar zijn eerste incarnatie als artiest - gevoelige sad-boy-nummers - bood weinig ruimte voor entertainment.

Uit de neerwaartse spiraal

Er is nog een concreet sleutelmoment aan te wijzen. Het opnemen van het nummer 'Help Me Out', een liedje dat vooraf ging aan het debuutalbum. Perry noemt het zelf een soort grap over de paradox van het performer-bestaan: van een artiest wordt verwacht dat hij een baken van inspiratie is, terwijl iedereen die zijn leven aan het podium wijdt volgens hem juist validatie nodig heeft. Vandaar de tegenstrijdige regel in het refrein: ik wil mezelf liefhebben alsof er niemand anders is... daarom moet je me helpen. 

Het nummer is opgedragen aan Courtney Huard, de eerder genoemde counselor en diëtiste, die in 2022 overleed terwijl hij aan dit liedje werkte. Wat heet: ze werd vermoord door haar echtgenoot, die daarna het geweer op zichzelf leegde, een drama dat uiteraard bij Tyler hard aankwam. 'Ze hielp me enorm, ze haalde me uit de neerwaartse spiraal van mijn gedachtepatronen en zette me op het pad naar nu.' Hij kiest zijn woorden over haar dood zorgvuldig en met respect. 'Het leven is niet permanent, we gaan iedereen verliezen. Ik voelde me vooral gezegend dat ik de tijd met haar had gehad die ik had.'

De comeback van Lewis Capaldi

Vanaf dat moment ging het alleen nog maar vooruit voor Tyler Ballgame. Het resultaat, For the First Time, Again, leverde het radiohitje 'I Believe in Love' op, een support-slot voor Alabama Shakes, een optreden bij Jimmy Kimmel, en recent nog grotere podia: hij opende voor Lewis Capaldi voor 35.000 man per avond. Capaldi zelf ging de laatste jaren ook door een enorm zwaar mentaal traject heen, met een full circle moment afgelopen jaar op Glastonbury. Twee jaar nadat zijn Tourettes aandoening hem volledig blokkeerde en het publiek voor hem insprong, stond hij daar weer, met zijn rug recht. Dat was een enorm emotioneel moment dat de wereld over ging.

Tyler Ballgame ervoer vanuit de coulissen hoe sterk de golf van gevoelens is die Lewis Capaldi op het podium teweeg brengt. ‘Hij draagt zichtbaar een verdriet met zich mee, maar om naast hem op het podium te staan en die golf van liefde en emotie van al die mensen te voelen, was ongelooflijk krachtig. Ik en mijn band stonden gewoon aan de zijkant te huilen, écht te huilen. Dat was niet eens de muziek. Het was de emotie, het geschreeuw, mensen die zich bevrijd voelen. Het ontkalkt je. Je bent gewoon weer een rauwe zenuw.' 

Iets vergelijkbaars voelt hij inmiddels ook bij zijn eigen publiek, bij nummers als 'Matter of Taste', waar een meezingstukje in zit: Toen hij dat nummer bedacht, onder de douche, stelde hij zich al voor dat duizenden mensen het zouden zingen. ‘Op dat moment had ik nog geen publiek. Nul.’

Zijn nieuwste single, 'Live It Down', is een uitzondering op zijn doorgaans positieve repertoire, een soort break-up nummer, maar ook daar blijft het uiteindelijk over hemzelf gaan, zegt hij: 'Een relatie is een projectie van wat de ander voor je ego representeert.' Het gaat over zijn eigen vak, over het kannibaliseren van je leven voor materiaal, elke vriendschap die songmateriaal wordt. Vandaar de regel die hij zichzelf voorhoudt: wat ga je nu schrijven, nu dit je leven is? Schrijven is sinds mensen meeluisteren wel veranderd, geeft hij toe. 'Als ik nu een geweldig nummer schrijf, ga ik het de komende jaren waarschijnlijk driehonderd keer zingen, met mensen die het terugzingen. Dan kan de tekst niet gewoon “rot op, alles is klote" zijn.'

Beschamend, noemt hij de kelderjaren zelf nog steeds. Maar inruilen zou hij ze niet. 'Het hoort bij de reis, je kunt het niet los zien van wat ik heb geleerd.' En die les is dat je nergens komt zonder risico. Dat de meeste mensen liever de bekende weg nemen dan oncomfortabel worden, en dat hij zelf wist dat hij er de rest van zijn leven spijt van zou hebben als hij het niet had geprobeerd. 'Ik moest gaan kijken of ik een grote vis was of een kleine vis.'