Lowlands-directeur Camiel le Rutte: ‘We zijn toe aan een grote, frisse verandering’

Een maf moment is het, zondagnacht 17 augustus 2025. Eric van Eerdenburg heeft zich net in een rode glitterjurk gehesen om in de Adonis ‘Ich bin wie du’ te lipsyncen, en zo na zesentwintig jaar afscheid te nemen van het festival. En daar tref ik toevallig een halfuur later Camiel Le Rutte (41) even verderop, bij de backstage van de India. Bekaf, samengeknepen oogjes, heel tevreden. Hey Camiel, nu ben je echt de baas! Hoe voelt dat? Met een lach: ‘Ik ben er niet zo mee bezig.’ Maar, zo weet het team, als er deze laatste nacht een bom ontploft, dan moeten we bij Camiel zijn.

Voor de buitenwereld is 2026 de eerste Lowlands-editie met Le Rutte aan het stuur. Zo ziet hij het zelf niet, benadrukt hij 22 dagen voor het festival nog maar eens: hij had in 2025 al heel veel projecten naar zich toe getrokken, was voor veel al verantwoordelijk. Toen zegde headliner A$AP Rocky een maand voor het evenement af, toen waren er een bóél brandjes te blussen. Maar vandaag zit hier een relaxt man. ‘Afkloppen!’, zegt hij lachend, ‘maar het is verdacht stil wat betreft cancellations. We hebben er maar één: Durand Bernarr. Verder is het heel rustig vergeleken met vorig jaar en het jaar ervoor.’

Je kan onmogelijk alles micromanagen. Wat heeft dit jaar je volledige aandacht gehad?

‘We hebben twee ontzettend succesvolle edities gedraaid. Er waren natuurlijk leerpunten over publieksstromen, de indeling van het terrein, welke kant we zijn opgegroeid en op welke hypegolf we zitten. Ik heb er bewust voor gekozen om dit eerste jaar niet rigoureus dingen te veranderen. We kijken naar 20 à 30 procent verandering, van hoe het terrein eruit ziet en van het programma. In de programma-commissie hebben we heel veel gesprekken gehad: welke beslissingen hebben we de afgelopen jaren genomen, en moeten we dat nog wel op deze manier doen? Zijn we een festival dat gaat om ontdekking? Of moeten we meer geven van wat het publiek wil? Ik wil het festival zijn dat om ontdekking draait.’

Dus geen Sugababes meer?

‘Nou, Sugababes is een act die juist wel past, denk ik. Jij en ik hebben vanuit vroeger een bepaald beeld bij die act, maar iemand van 18 ervaart dat heel anders. Maar Peggy Gou met een dj-show op een liveslot in de Alpha? Ik twijfel of we dat soort dingen nog moeten doen. We hebben ook veel gesprekken gevoerd over elektronisch versus gitaar. Vorig jaar heb je dat wel een beetje gezien, dit jaar zie je dat ook echt terug in het programma.’

© Laura van der Spek

Enthousiast begint hij over de show van Fontaines D.C. vorig jaar, over Blood Orange, Dijon en Turnstile die dit jaar groot op het affiche staan. ‘Turnstile penultimate in de Alpha, dat is een bewuste keuze. Het is mooi dat zo’n heavy band die groei kan doormaken van de X-Ray via de Bravo naar dit slot. Ik heb het vorig jaar drie keer gezien, vond het echt te gek.’

Er zijn meer dingen die zijn aandacht vroegen, vertelt hij. ‘Nieuwe kunstprojecten met grote investeringen. Het werk van Philip Vermeulen bijvoorbeeld, een gigantisch project dat ik tweeënhalf jaar geleden zag in Rijksmuseum Twente. Ik ging zitten in een van die werken, Chasing The Dot, en wilde niet meer weg. Bij dat werk kom je in een soort tussenwereld terecht, een hallucinatie, omdat je ogen de flikkering van het licht niet kunnen verwerken. Dat wil ik op Lowlands, maar dan tien keer groter! Het is een project van bijna twee jaar geweest, ook om er funding voor te krijgen. Het komt in een dome tegenover de Heineken-tent, het wordt een 14-minute show. Echt next level, het wordt een wereldprimeur om het op deze manier te doen, en we hebben Philip kunnen helpen met de schaalvergroting, met technische kennis die wij in huis hebben.’

‘Ondertussen werk ik aan een meerjarenplan van ’27 tot ’30, waarin we toewerken naar grote veranderingen die vertrekken bij de inhoud. Dat is dan tien jaar na de laatste grote wijzigingen: de komst van de Bravo, Alpha en Armadillow, het verdwijnen van de festivalentree. We zijn ook weer toe aan zo’n grote, nieuwe, frisse verandering.’

Die grote wijzigingen pakten tien jaar geleden heel goed uit. In de jaren daarvoor had Lowlands nog headliners als The Offspring, Foo Fighters en Blink-182, voortaan werd voor frissere namen gekozen. Dat zorgde ook voor een totaal ander publiek op het terrein. [In 2015 en 2016 was het festival tweemaal niet uitverkocht, de jaren daarna steeds sneller wel weer, red.]

‘Inderdaad. Er is in die periode ook flink geïnvesteerd in de Lowlands-nachten. Daar werd heel positief op gereageerd. Mijn analyse: als je populair wordt, als er een hype ontstaat, dan ga je ook een wat minder loyaal publiek aantrekken. Publiek dat minder voorkennis heeft. Lowlands is in 1993 ontstaan om te laten zien wat er in de clubs en de zalen gebeurt. Maar we zagen in de afgelopen jaren ook een publiek dat als een soort kudde van de Bravo naar de Heineken naar de Alpha liep, en niet meer beseft hoe groot en divers het is wat we allemaal doen. Nu is de hype weer iets minder, er komt een generatiewissel aan.’

Het is niet erg dat jullie voor het eerst in een decennium, 22 dagen voor het festival nog niet uitverkocht zijn?

‘Dit soort golfbewegingen zijn er altijd in de markt. We zitten op 88 procent van de tickets. Dat betekent dat er tienduizenden Lowlanders gewoon bij zijn. Ik verwacht dat het nog goed gaat doorlopen. We merken dat mensen later beslissen dan een paar jaar geleden, en dat zie je breder in de markt. Ik ben niet in paniek. Lowlands is helemaal niet kapot. Helemaal niet. Ik geloof heel erg in wat wij doen. Voor mij is “uitverkocht” niet het enige criterium voor succes. Uiteindelijk gaat het om wat mensen daar meemaken, waar we met het hele team het hele jaar aan hebben gewerkt en waar we nu letterlijk aan bouwen. We staan er inhoudelijk beter voor dan ooit, als we nu een nieuwe generatie aan ons kunnen binden, die we de breedte van Lowlands laten zien, dan teken ik daarvoor.’

Hoe ziet die nieuwe generatie eruit?

‘Het is een festival voor meerdere generaties: Gen X’ers, millennials, Gen Z’ers. Als jij om één uur naar je tent wil, kan dat. Maar je kan ook door tot negen uur ’s ochtends. Lowlands is 24 uur en al die verschillende dingen. We hebben onderzoek laten doen naar die nieuwe generatie Lowlanders: zij willen heel graag weten wat ze krijgen. Als je dit vergelijkt met promoted shows in de AFAS Live, Ziggo Dome en ArenA: de prijzen zijn gigantisch hoog, maar mensen kopen een kaartje voor dat éne moment, ze weten wat ze krijgen. Ze weten dat Harry Styles ‘American Girls’ speelt, dat ze ‘Investeren In De Liefde’ krijgen bij tien jaar New Wave. Een festival is een aaneenschakeling van dit soort momenten. Ik kan alleen nog niet vertellen wanneer ze er zijn en waar ze zijn, ik kan alleen beloven dát ze komen. Mede door COVID ligt daar een uitdaging om te vertellen wat Lowlands is, dat we meer zijn dan die vier namen die ze al kennen. Wat is sowieso een meerdaags festival?’

‘Ons leven wordt steeds meer bepaald door algoritmes. Je krijgt dezelfde perspectieven, dezelfde muziek, dezelfde stijl, dezelfde soort mensen en meningen naar je toe geslingerd, zonder dat je dat wil. Ik denk dat de nieuwe generatie Lowlanders echt nog wel openstaat voor ontdekkingen, maar we moeten dat iets beter uitleggen.’

Dat lijkt me sowieso lastig: acts kunnen tegenwoordig in hun eigen niche een mega-act zijn die de AFAS Live uitverkoopt, terwijl ze bij het grote publiek vrijwel onbekend zijn. Lowlands moet het hebben van meerdere niches.

‘Dat is een uitdaging, vooral bij een festival als Lowlands, waar je niet headliner-driven bent. We hebben natuurlijk wel headliners, en de bovenste negen acts die we op die manier presenteren. Turnstile, dat is voor rockfestival Jera On Air een headliner. Voor ons hoort Turnstile bij de bovenste negen, maar is die band geen echte headliner. Een agent of manager zegt dan: “Kijk maar eens hoeveel kaarten de band verkoopt.” Ja, daar komt dan tóch een bepaalde prijs bij kijken. Daar moeten we ons altijd toe verhouden. Bepaalde acts kunnen we daardoor niet faciliteren, omdat ze zoveel geld willen hebben, of headliner willen zijn.’

Als je kijkt naar ticketverkoop in Nederland, zou je kunnen stellen dat hiphop-collectief New Wave de populairste headliner van Lowlands is: met vijf uitverkochte Ziggo Dome-shows begin dit jaar. Lil Kleine is daar een van de grote namen, maar hij staat haaks op de waarden van veel Lowlanders. Hoe spraken jullie daar intern over?

‘Daar hebben we wel over gesproken: wat betekent dit? Wat voor signaal geef je hiermee af? Maar uiteindelijk hebben we besloten: dit collectief kunnen we op deze manier presenteren. Het was een legendarisch hiphop-album, dat een boel heeft veranderd voor heel hiphop-Nederland, maar ook voor hiphop op Lowlands. Door dat album hebben Frenna, Jonna Fraser en Bokoesam allemaal soloshows kunnen doen op onze stages. Dat hebben we ook meegenomen in onze afweging. Ik denk dat we ontzettend veel Lowlanders ontzettend blij gaan maken met deze show. Maar daarbij gezegd: een solo Lil Kleine-show staat ver van ons af.’

Van Eerdenburg groeide over de jaren heen uit tot ‘Mr. Lowlands’, Le Rutte staat niet per se te trappelen om net zo’n mediapersoonlijkheid te worden. Hij ziet zichzelf vooral als ‘verbinder’ die zijn teamleden in hun kracht wil zetten. ‘Ik hou ervan om het team te laten spreken. De programmeurs, kunstenaars en andere makers moeten het verhaal van Lowlands vertellen. De mensen die een programma of kunstwerk daadwerkelijk maken, kunnen vaak beter uitleggen wat het betekent.’

Illegale raves in Deventer

‘Lowlands is een jong festival. Het gaat over jonge cultuur, jonge nieuwe bands, nieuwe invloeden, nieuwe dingen’, zei Eric van Eerdenburg bij het aankondigen van zijn afscheid twee jaar geleden. Daar moet iemand aan het roer staan die nog in touch is met wat er nu gebeurt, die moet met zijn voeten nog in de festivalmodder staan. En Camiel Le Rutte is die man, besloot MOJO. ‘Kennelijk!’, zegt hij met een glimlach. Maar inderdaad, hij is een weekend later twee dagen op Dekmantel te vinden als bezoeker, en heeft ook zo’n beetje alles wel gedaan in de festivalwereld. Dat verbindende leiderschap komt niet uit een managementboek: Le Rutte leerde de muziekwereld vrijwel letterlijk van de grond af kennen.

Le Rutte groeide op in Deventer, en via zijn buurjongens kreeg hij als tiener cd’tjes met illustere namen als Forbidden Paradise en In Search Of Sunrise: mix-cd’s van trance-man Tiësto. Supervet! Dit wilde hij live meemaken, maar als vijftienjarig jochie kwam hij nergens binnen op raves. Dus, ondernemend type als-ie was, wierp hij bij een CKV-project op school op: kunnen we niet eens een rave voor minderjarigen organiseren? In Da City werd dat, inderdaad een knipoog naar InnerCity.

‘Tussen mijn 18e en 25e is er heel veel gebeurd. Ik ben echt heel veel gaan feesten. Naar InnerCity, ik heb Underworld gezien op Impulz Outdoor, dat was life changing. Trance Energy, Tiësto in Concert, Awakenings, Shockers. De grootsheid ervan, de gezamenlijke ervaring.’ Hij was er al snel supernerdy mee bezig. ‘De dj-optredens analyseren, duiken in allerlei stromingen, of het Italiaans was, Zweeds of uit Liverpool. Je kon jezelf erin verliezen, en je kon ernaartoe leven.’

Dus begon hij illegale feestjes te geven langs de snelweg, 24 uur lang met een aggregaat in het bos doorgaan. En legale feestjes bij Burgerweeshuis, het poppodium van Deventer. ‘Mijn vrienden konden draaien, ik vond juist de organisatorische kant heel leuk. Eerst heel houtje-touwtje, maar het werd steeds serieuzer. En ik heb heel veel gewerkt op evenementen, allerlei klusjes: hekken zetten tot stagemanagen, artiesten rijden, alles.’

De gouden nachten van de Melkweg

Zo belandde hij in 2012 als danceprogrammeur bij de Melkweg in Amsterdam. Tegenwoordig doen de nachtprogramma’s van poppodia het niet zo best, maar dit waren de gouden jaren. ‘Het ging zo goed dat we de maandagen erbij gingen doen: Cheeky Monday, voor drum ’n bass en jungle. Techno Tuesday. Cable op donderdag. Zondag introduceerden we Wicked Jazz Sounds. Op een gegeven moment waren we zes nachten per week open, iedere week. Met ADE gingen we dag en nacht door, als Dave Clarke was afgelopen, begonnen we met een after, en daarna kwam weer een concert. Heel intens, ook heel leuk.’

Al gauw begon Le Rutte bij de Melkweg ook meer andere genres te boeken, werd hij verantwoordelijk voor grotere projecten als Encore Festival, voor 15.000 man op de NDSM Werf. Zo maakte hij ook eens mee dat Drake opeens te gast was bij Rae Sremmurd. Lachend: ‘En Justin Bieber kwam eens binnenlopen bij de clubnacht van Encore. Hij zei: “Waar is mijn VIP-tafel?!” Ik moest hem uitleggen dat die er niet was. Toen draaide hij zich om en is hij weggegaan.’

MOJO en de waarde van moeilijke beslissingen

In 2019 besloot hij uitgeleerd te zijn bij de Melkweg, en zo ging hij aan de bak bij MOJO, als projectmanager voor de partnerfestivals Stadspark Live, Parkpop, WOO HAH en The Warehouse Project. Allemaal ingewikkelde projecten, vertelt hij, die stuk voor stuk uiteindelijk zijn gesneuveld om verschillende redenen. Neem WOO HAH, dat de samenwerking zocht met het Amerikaanse merk Rolling Loud en vanuit de Beekse Bergen naar Ahoy verhuisde om het festival te redden. ‘Dat had te maken met de steeds hogere gages van artiesten, de productiekosten en hoeveel kaarten je verkoopt. Maar het houdt een keer op, en dan moet je gewoon harde beslissingen nemen. Het heeft me wel ook gevormd. Niet altijd op een leuke manier. Maar ik ben er ook dankbaar voor. Het heeft me geleerd om met een helikopterview te kijken. Wat betekent dit voor een scene? Wat betekent dit voor een community? Wat betekent het voor artiesten als we deze speelplekken wegnemen? Aan de andere kant moet je het ook op een andere manier durven te bekijken: zakelijk en organisatorisch. Is het wijsheid om nu nog door te gaan?’

Precies die bereidheid om moeilijke projecten zakelijk te beoordelen, maakte hem binnen MOJO zichtbaar, denkt Le Rutte. ’Bij MOJO zagen ze wel: hij weet ook hoe hij dit soort moeilijke projecten tot een bepaald einde kan brengen. Ik durfde knopen door te hakken. Op deze manier heb ik MOJO ook heel goed leren kennen. Wat voor bedrijf het is, hoe het werkt. De wereld waarin we werken, ook binnen Live Nation. En ik heb nooit onder stoelen of banken gestoken dat ik naar de grotere festivals wilde. Ik had alleen nooit gedacht dat dat al binnen een paar jaar zou gebeuren. Eric had zelf aangegeven dat hij langzamerhand richting de uitgang wilde, in december 2023 kreeg ik een belletje van de directie. Vanaf begin 2024 heb ik meegelopen met Eric. Dat was lang, maar ook logisch. Toen ik instroomde, waren de evaluaties van de vorige editie al grotendeels geweest en waren veel lijnen voor het volgende jaar al uitgezet. Daarom was het goed dat ik nog een volledige cyclus met Eric meedraaide. Maar aan het einde was ik er ook klaar voor… en eerlijk gezegd een beetje klaar mee. Je draait dan al grote delen zelf, nog onder zijn eindverantwoordelijkheid. Op een gegeven moment wil je je eigen plannen kunnen vormgeven en met het team kunnen bepalen: zo gaan we het doen. Zonder je steeds te hoeven verhouden tot iemand die het festival al 26 jaar leidt. Eric zit niet meer op het Lowlands-project, maar als ik ergens over twijfel, overleg ik nog steeds met hem. Zijn ervaring neem ik heel serieus.’

Knelpunten aanpakken

Nu de kaartverkoop trager loopt, zou Le Rutte ook op de rem kunnen trappen: ergens in de productie snijden, het programma inkrimpen. Maar dat heeft hij bewust niet gedaan. ‘We bouwen voor een volle Lowlands, in volle glorie. Natuurlijk kijk je met een schuin oog naar de kaartverkoop, maar ik heb niet besloten om concessies te doen. Niet op het programma, niet op de stages, niet op de kunstprojecten. Misschien heb ik op sommige dingen juist wel méér geïnvesteerd.’

Zoals in de Lowlands-nacht, waar de drukte in de Bravo al jaren een terugkerend probleem is. Op zaterdagavond krijgt het populaire house-trio TLM daarom een lange set in de Heineken. Eerdere edities draaiden daar voornamelijk indie/rock-dj’s. ‘Als je spreiding wil creëren, moet je iets doen met populaire stijlen. En die zitten nu toch vaak in de elektronische hoek. Door op de drukste avond vol te programmeren in de Heineken, weet je dat mensen zich meer over het terrein verspreiden. Daar sneuvelt misschien een gitaarnacht voor, maar die komt op een andere avond weer terug.’

Ook blijven wc-groepen langer open en gaat het programma op twee avonden langer door in de Heineken. Geen wereldschokkende veranderingen, maar gerichte ingrepen op plekken waar Le Rutte de afgelopen edities knelpunten zag.

Bouwen naar 2027

In 2027 zal er meer veranderen op het Lowlands-terrein. De voorbereidingen daarvoor zijn al bijna een jaar bezig. De organisatie maakt ‘vlekkenplannen’: schetsen waarin wordt onderzocht of podia, routes en publieksgebieden anders over het terrein kunnen worden verdeeld. ‘Je vertrekt altijd vanuit de inhoud. Hoe verhouden de zeven livemuziekpodia zich tot elkaar? Hoe voelt een show in de Heineken, de India of de X-Ray? Hoe bieden we theater aan? Is er behoefte aan een ander soort podium, waar we een ander soort shows kunnen boeken? De hekken staan al tien jaar op dezelfde manier op het terrein. Kunnen we de backstage en frontstage nog wijzigen? Nu staat de India dáár, maar moet die niet ergens anders?’

Zelfs de vertrouwde route vanaf de Alpha richting Planet door naar Cape staat daarbij ter discussie. ‘Kun je vanaf de Alpha ook op een andere manier het terrein op lopen? Hoe beleef je het terrein, en hoe kun je daardoor meer ontdekking toevoegen?’ Tijdens de komende editie zal Le Rutte dus niet alleen controleren of alles goed verloopt. Hij loopt ook rond met de Lowlands van straks in zijn achterhoofd. Of het terrein er in 2027 werkelijk ingrijpend anders bij ligt? ‘Dat is wel de bedoeling, ja.’

Camiel Le Rutte is op woensdag 12 augustus co-host van 3voor12 Radio, van 22.00 tot 01.00 op 3FM.