Finn Streuper kruipt in de huid van een vleermuis

Weet je wel hoe moeilijk het is om iets over bewustzijn te zeggen? Om dat uit te leggen? Neem de vleermuis. We weten heel veel over de vleermuis. Hoe zwaar die is. Wat hij eet. We kunnen zijn hersenactiviteit meten. Kunnen we dan ook de vraag beantwoorden: hoe is het om een vleermuis te zijn? ’Nee, natuurlijk niet!’, zegt muzikant Finn Streuper. Hij haalde die gedachten uit het filosofische essay What Is It Like to Be a Bat? van Thomas Nagel. ‘De what-it's-likeness van een vleermuis, die laat zich niet echt vangen in dat soort kennis’, zegt Streuper met een lach.

Dat verhaal sprak tot de verbeelding, dus dacht-ie: ‘Ik ga uitzoeken hoe het wél is om een vleermuis te zijn. Een vriend van me is ecoloog, hij telt vleermuizen voor zijn werk. Ik ben eens meegeweest, het zijn eigenlijk best wel lieve beesten. En ze zijn leuk klein. En als je ze ziet, zijn ze alweer weg. Ik probeer me voor te stellen hoe het klínkt om een vleermuis te zijn.’ Nou, als eigenwijze ambient jazz met een soort vleer-ASMR-geluidjes. Wat geklepper van de saxofoon, verstilde harppartijen, strijkers, contrabas, weirde spacey synths, en dat in piepkleine composities die vaak nog geen twee minuten duren, net zo vluchtig als de vleermuis zelf. Achttien van die wonderschone liedjes bundelde Finn op zijn pas verschenen debuutalbum. ‘Vleermuizen maken gebruik van echo-locatie, en dan hoor je allemaal gekke tikjes. Die zitten dus verspreid over het album.’

Als je die muziek zo hoort, denk je wellicht: dat heeft hij allemaal live in elkaar gestoken, zo organisch valt het in elkaar. Maar niets is minder waar! ‘Ik ben meer een producer en componist, ik kan alleen een beetje piano spelen. Dus pak ik een nep-saxofoon en doe mijn best dat vervolgens zo écht mogelijk te laten klinken. Je hebt hele bibliotheken vol brass-geluiden, waar ook de bij-geluiden van saxofoons op staan. Het slaan van de klepjes, het overblowen van dat ding. Dat knip en plak ik dan heel microscopisch over elkaar heen totdat het écht voelt. En daarna zet ik er zo’n Bon Iver-harmonizer overheen, waardoor het toch weer digitaal klinkt.’

Het is muziek die doet denken aan bijvoorbeeld Nala Sinephro, die in de verte is geïnspireerd door zowel de spirituele jazz van Alice Coltrane als knip-en-plak-producer Jameszoo. Niet per se muziek die je verwacht te horen op de Rockacademie in Tilburg, waar Streuper studeerde. ‘Maar ik heb er wel degelijk wat aan gehad, hoor. Ik hou ook heel erg van arrangeursmuziek en orkestmuziek uit de jaren vijftig en zestig, via mijn studie kon ik ook compositievakken volgen aan het jazz-conservatorium. Ik had een paar hele leuke docenten, maar nee, niet iedere docent begreep daar wat ik deed.’

Toch vond Streuper een interessante loophole om zijn muziek aan de man te brengen: via zijn zeer succesvolle Instagram-account Onno Quist (168.000 volgers), waar hij ‘visuele muziek’ laat zien. ‘Ik hou van dat concept, waar vaak abstracte muziek wat meer begrijpelijk wordt gemaakt met beeld. Ik ben in nogal een rabbit hole beland via archive.org.’ Zo deelt hij niet alleen eigen werk, maar ook allerlei vondsten van de jaren vijftig tot nu: een account die ook door grote muzikanten als Clairo, Addison Rae en Oneohtrix Point Never werd gevonden. ‘Het is een hele inspirerende niche. Neem bijvoorbeeld zo’n oude animator, Norman McLaren, die maakte de beroemde film Dots, waar hij ook tekende op de audio-strip van zo’n film. Hoe dat klinkt? Als een soort scheetjes. Dan denk ik: ah, dat kan ik op de een of andere manier ook reproduceren.’