Album van de Week (25): RADIO Z

‘Fuck wat je net aan het luisteren was, want het gaat nooit… nóóit beter worden dan dit.’ Met die woorden trapt de openingstrack van RADIO Z af en stelt het nieuwe hiphoptrio zich meteen voor: Ray Fuego, Dio en producer Kabul $lim. Een verrassende samenwerking? Niet echt; Kabul $lim was eerder verantwoordelijk voor het laatste album van Ploegendienst en produceerde ook Dio’s comeback de vluGtlaan, waar Ray ook weer wat bars op meerapte.

Op hun titelloze debuut presenteert het drietal zich als de piratenzender ‘Radio Z’ a la Doggystyle en Dawn FM, met skits en presentaties door Edson Sabajo (Patta). Er is zelfs een speciale prijsvraag op een track genaamd ‘+31 97010251435’. En ja, dat nummer kun je natuurlijk ook écht bellen.

Wie krijg je aan de lijn? Een automatisch gegenereerd bericht om een ‘gentrification tour’ te boeken in Amsterdam. Het is een thema dat vaker terugkomt op RADIO Z. Neem ‘gen3ficatie’: ‘Loop door de buurt maar ik ken het niet meer. Heel die k**ker zooi is gegentrificeerd’. Een perspectief van iemand die ‘kijkt naar de stad vanuit de schaduw’, zoals Ray het zelf rapt op zijn verse onder een donkere, baszware track met rauwe trapinvloeden. Die boodschap dringt keihard door, al helemaal als Dio schreeuwt: ‘DE MULTICULTURELE SAMENLEVING IS MISLUKT’. 

Maatschappijkritische hiphop, een supergroep van artiesten die individueel al jaren meedraaien, én een Lowlands-booking nog voordat het debuutalbum verschenen is… waar doet dat je aan denken? Abel en Sef’s IJSLAND natuurlijk. Maar RADIO Z staat daar dan wel muzikaal recht tegenover en doet vaak denken aan de sound van Kanye West, zowel de soulsamples als de overstuurde bassen en industriële beats van Yeezus (dat laatste hoor je goed op ‘haram’). Neem ook ‘fck grnzn’, een hiphoptrack met een agressieve, punky attitude: ‘f**k grenzen, f**k een paspoort, f**k een stempel!’. Of trapnummer ‘optima forma’, waarin Ray en Dio bars uitwisselen in hoog tempo alsof het een battle is, een van de meest energieke tracks van het album. ‘niche’ (met Nnelg als feature) doet het meest denken aan IJSLAND: een minder duistere, meer lichtvoetige synthtrack met lyrics die direct door ‘TIJDSGEEST’ lijken geïnspireerd. 

Op afsluiter ‘mokt doeg’ gaat RADIO Z voor de laatste keer in de lucht. Terwijl dreigende synths plaatsmaken voor een zware beat, kaarten Ray en Dio de structurele ongelijkheid aan die zij ervaren: ‘Heel het beleid van dit land is krom, ze zien een blakka man nog liever aan de f**king grond’. Zo’n ongefilterd perspectief hebben we gewoon nodig. Toch hebben Dio en Ray een positieve insteek: ‘Op het eind dan komt alles goed, en als het niet goed is is het niet het eind.’