Philippa Pacho: ‘Of mijn techno trendy is of niet, kan me eigenlijk niets schelen’

Fun fact: de allereerste gig van techno-dj Philippa Pacho op Nederlandse bodem vond plaats in oktober 2021, bij AUS Berlin in Tilburg. Oktober 2021, je weet wel, die ene maand waarin plotseling alles mocht en we massaal weer stonden te dansen, zweten en knuffelen op de dansvloer… en toen toch weer niet. Die vreemde tijd dat dansen vóór middernacht mocht, maar als de klok eenmaal twaalf geslagen had, oh wee! Philippa Pacho herinnert het zich nog, die vreemde mengeling van opwinding en schuldgevoel. ‘Ik vond het moeilijk ervan te genieten. Het voelde slecht om in een club te zijn, en tegelijk voelde je aan de spanning hoe hard mensen dit nodig hadden. Mijn set die dag was een stuk emotioneler dan normaal.’

Nog een fun fact: het eerste optreden dat anderhalf jaar eerder gecanceld werd wegens diezelfde covid-lockdowns, was haar debuut in Berghain. Het toelatingsexamen tot de pro league van de techno in de onneembare Berlijnse veste, niet alleen voor publiek maar ook voor wannabe-dj’s. ‘Om eerlijk te zijn heb ik daar niet heel erg mee gezeten’, zegt ze. ‘Ik vind: je moet niet te vroeg in zo’n club draaien, en ik twijfelde of ik ver genoeg was. Zo’n vier uur set voor een kritisch publiek, daar moet je echt ervaring voor hebben. Toen het afgelast werd dacht ik: dat komt wel goed, ik ga daar echt nog wel een keer draaien.’

Geen woord Spaans

Dat gebeurde inderdaad, volgende week staat ze er alweer voor de 18e keer. Je kunt gerust stellen dat haar carrière na corona een megavlucht nam. Trouwens, dat eerste fun fact klopt niet helemaal, corrigeert Pacho, want eigenlijk draaide ze in 2018 al eens in de Sugar Factory, maar dan wel samen met Johanna Schneider onder de naam STHLM Murder Girls. ‘Een knipoog naar British Murder Boys.’ Dat was in de jaren voor haar doorbraak. Philippa woonde al jaren eerder in Berlijn. ‘Maar niet per se met het doel een beroemde dj te worden’, zegt ze. ‘Ik kwam naar Berlijn omdat de huren goedkoper waren dan in Stockholm’, zegt ze lachend. ‘En omdat er zoveel nachtleven was. Ik wilde dansen, muziek ontdekken, platen kopen, mensen leren kennen. Het dj’en kwam eigenlijk pas later.’

Pacho groeide op in Stockholm, in een arbeidersgezin met wortels in Oost-Europa. Haar ouders waren immigranten uit voormalige communistische landen, vertelt ze. Pools en Bulgaars. Dat is ook de basis van haar artiestennaam, die voor veel mensen iets heel anders suggereert. ‘Heel vaak beginnen mensen Spaans tegen me te praten’, zegt ze. ‘En dan moet ik ze teleurstellen.’ In werkelijkheid is ‘Pacho’ simpelweg een samentrekking van haar echte achternaam: Patz-Cholokov. ‘Ik heb weleens gedacht: misschien moet ik een coolere dj-naam bedenken’, lacht ze. ‘Zoiets als Freddy K of DJ Red. Maar iedereen kent me nu eenmaal zo.’

De Zweedse school

Muziek was thuis altijd aanwezig. Haar vader was een fanatieke platenkoper. ‘Elke vrijdagmiddag gingen we samen naar de platenzaak’, vertelt ze. ‘Hij zocht jazz, blues en folk, en ik kwam thuis met Britney Spears en Backstreet Boys, de Zweedse school van Max Martin!’ Die wekelijkse rituelen bleken achteraf belangrijker dan ze toen kon vermoeden. ‘Dat graven naar muziek heb ik echt van hem geleerd.’

Toen ze een jaar of zestien was kwam de volgende fase: het vroege internet. Kazaa, torrents, Pirate Bay, de hele illegale muziekinfrastructuur van de jaren nul waar de Zweden ook al een patent op hadden. ‘Opeens kon je overal elektronische muziek downloaden’, zegt ze. ‘Dat deden we natuurlijk allemaal.’ Pas later begon ze ook daadwerkelijk platen te kopen en raves te bezoeken. En uiteindelijk dus Berlijn. Opvallend genoeg zat er weinig strategie achter haar carrière. Ze werkte jarenlang in gewone banen: retail, kantoorwerk, alles wat nodig was om de huur te betalen. ‘Ik werkte eigenlijk zodat ik in mijn vrije tijd een goed leven kon hebben’, zegt ze. ‘Nu word ik betaald om muziek te draaien. Dat voelt nog steeds een beetje absurd.’

Diepe techno

Sterker nog: pas twee jaar geleden werd dj’en haar fulltime beroep, min of meer sinds de start van haar eigen label Phorum, dat muziek uitbracht van artiesten als Regent, Connor Wall en Phil Berg. De echte versnelling kwam iets eerder, niet alleen omdat clubs weer open gingen, maar ook omdat de industrie zelf veranderde. ‘Veel oude boekers verdwenen en er kwam een nieuwe generatie programmeurs’, zegt Pacho. ‘Die hadden een duidelijke agenda: meer vrouwen boeken, meer mensen van kleur, meer diversiteit op line-ups. Daardoor gingen promoters echt actief zoeken naar vrouwelijke dj’s.’ En dus kwam de vraag ineens ook bij haar terecht.

Opvallend genoeg gebeurde dat terwijl de stijl waar Pacho voor staat volgens sommigen juist uit de mode raakte. Haar sets staan stevig in de traditie van het hypnotische, diepe Berghain-techno, een sound die vóór corona dominant was, maar daarna werd overschaduwd door hardere, snellere en meer festivalachtige varianten. ‘Dat is precies het geluid waar ik van hou’, zegt ze. ‘Of mijn techno trendy is of niet kan me eigenlijk niets schelen. Ik wil een verhaal vertellen op de dansvloer.’

Het hele spectrum

Dat verhaal heeft tijd nodig. Waar festival-dj’s tegenwoordig vaak in twee uur hun hele arsenaal moeten afvuren, ziet Pacho lange sets juist als het ideale canvas. Vier uur, zes uur, soms zelfs langer. ‘Ik denk in golven’, zegt ze. ‘Je wil dat een dansvloer verschillende fases doormaakt. Euforie, iets agressiefs, iets lichts, iets vreemds. Ik noem dat verschillende “sound corners”.’ Voor buitenstaanders lijkt techno vaak een eindeloze herhaling van kicks en hi-hats. Maar voor een dj als Philippa Pacho zit de spanning juist in de kleinste verschuivingen. Een subtiele melodie, een andere groove, een minieme verandering in energie. ‘Het zijn echt kleine verschillen’, zegt ze. ‘Maar precies daar zit het verhaal.’ Die subtiele verschillen wil ze ook terughoren in de releases van haar label. ‘Ik wil geen label dat alleen maar peak-time techno uitbrengt’, zegt ze. ‘Ik wil muziek voor het begin van de avond, voor middernacht, voor afterhours. Het hele spectrum.’

Misschien is het ook geen toeval dat Pacho ooit even probeerde te studeren wat mensen eigenlijk drijft. Human behaviour. Niet afgemaakt, maar de interesse bleef. En eerlijk gezegd is er misschien ook geen betere plek om menselijk gedrag te observeren dan een dansvloer om vier uur ’s nachts. ‘Je leert ongelooflijk veel door te reizen en te draaien’, zegt ze. ‘Elke club is anders, elke stad is anders, elke crowd reageert anders.’ 

Sommige dj’s hebben tijd nodig om zo’n zaal te lezen. Een uur, anderhalf uur om in een club of festival te acclimatiseren. Pacho zegt dat ze het meestal veel sneller voelt. ‘Geef me tien minuten in een ruimte en ik weet ongeveer wat voor zaal het is.’ Maar kijken naar het publiek doet ze nauwelijks. ‘Ik kijk eigenlijk niet’, zegt ze. ‘Ik voel het.’