Ziggo Dome: RAYE klik-klakt op hoge hakken de nacht in

Met ‘WHERE IS MY HUSBAND!’, de Destiny's Child achtige single-lady banger, knalt RAYE met haar enorme band (strijkers, blazers, alles geleid door creatief partner Tom Richards) uit de startblokken. De recente hit doet vanavond dienst als showopener. Tenminste: ná het moody ‘I Will Overcome’, met een grijze regenwolk die uit het dak neerdaalt. RAYE is naar eigen zeggen in haar ‘dramatic era' beland. Niet dat ze daar voorheen wars van was, maar gelukkig zit er ook altijd humor en zelfspot bij. Zo knipoogt ze in ‘I Will Overcome’ zelf maar vast naar de vrouw met wie ze uitentreure wordt vergeleken: ‘I've black cat eye glasses, I look cheap as I cry. Funny, some people say I remind them of Amy.’

Ze deelt de prachtige stem - op het snijvlak van soul en jazz - en het dikke Londense accent met Amy Winehouse, en ze heeft inmiddels ook gewerkt met Mark Ronson. RAYE is uiteindelijk net iets meer revu-girl, in haar glimmende rode jurk, haar golvende haar met rode gloed en een moedervlek net boven haar lip die zo perfect is dat ie wel getekend lijkt. Vroeg in de set mikt RAYE met ‘Skin & Bones’ al op luchtige publieksinteractie, en het cabareteske ‘Beware Of The South-London Loverboy’ gebruikt het idioom van de komische schrikfilm om te waarschuwen voor een foute man. Een beetje flauw, en muzikaal een mindere versie van ‘WHERE IS MY HUSBAND!’, maar op haar charme komt RAYE zoals altijd ver.

We bevinden ons op een cruciaal punt in haar carrière. Ze heeft het vaak verteld: hoe ze hit na hit scoorde met danceproducers, maar door haar label klein gehouden werd als ‘feature zangeresje'. Hoe ze na jaren frustratie brak met dat label en er zelfstandig voor ging. Meteen al presenteerde ze zich met een grote band om haar debuutalbum 21st Century Blues in volle glorie naar het podium te brengen. Niet te betalen natuurlijk, maar ze volgde haar visie, en je zou kunnen stellen dat dit het moment is dat het zich allemaal terug moet betalen. De hits van haar debuut bewaart ze uiteraard voor later. Eerst neemt ze uitgebreid de tijd om te babbelen met de zaal. Bij shows van dit formaat verdwijnt de intimiteit, heeft men haar gezegd. ‘No, no, no’, zegt RAYE. Ze komt een eind, van fans op de eerste rijen die lieve teksten op bordjes geschreven hebben tot running gag Benjamin, een fan ergens achter boven, die met succes haar aandacht trekt met een hysterische gil. 

RAYE houdt er echt van, dat kwebbelen. Want dat is het vanavond. In plaats van helder aan haar verhaal vast te houden, laat ze zich steeds afleiden door dingen die in de zaal gebeuren. Het leidt regelmatig tot gegniffel in de zaal. ‘Heeft er iemand haast? Moet er iemand vroeg weg?’ Ze gebruikt ook veel woorden in haar liedjes, zegt ze ter aankondiging van ‘Click Clack Symphony’, een ode aan de typische hooggehakte Engelse uitgaansmeid, klaar om alles even te vergeten. ‘We don't settle for depression on a friday night’, flitst over het scherm. Grappig trouwens dat het enige dat bij RAYE's eigen gala-outfit ontbreekt nu precies de hoge hakken zijn, illustreert ze door haar blote voet aan de camera te tonen. Click Clack is het stoerste van de nieuwe liedjes, met een hiphop edge zonder dat erin gerapt wordt. Het is het sterkste nieuwe nummer, al kan de voorkeur ook uitgaan naar ‘I Know You're Hurting’, de afsluiter van de reguliere set, een orkestraal anthem over het écht zien van de pijn bij je geliefden. 

Het kostte wel wat uithoudingsvermogen om bij het gouden laatste halfuur van de set terecht te komen, waarin deze songs de hoofdrol opeisen. In het middenstuk met de mindere nummers en veel onbekend werk verloor RAYE zich in te lange praatjes die niet echt ergens heen gaan, een gekunsteld ideetje met een jazzclub dat niet helemaal lekker uit de verf komt en een wat overbodige ode aan de reverb. De mierzoete ballade ‘Nightingale Lane’ (over een straat in Londen die rauwe herinneringen oproept aan de ex van haar leven) krijgt na zo'n veel te lange inleiding een zee van lichtjes.

Act I
I Will Overcome
WHERE IS MY HUSBAND!
The Thrill Is Gone.
Skin & Bones
Suzanne
Beware the South London Lover Boy
Flip a Switch. / Decline
Five Star Hotels.
The Winter Woman
Hard Out Here.
Genesis, pt. ii
Fly Me to the Moon
Worth It.
Nightingale Lane
Ice Cream Man.
I Know You're Hurting

Act II
Oscar Winning Tears.
Click Clack Symphony
Prada
Secrets
You Don't Know Me
Black Mascara.
Prada
Joy

Encore:
Escapism.

Uiteindelijk gaat Ziggo Dome natuurlijk het hardst plat voor RAYE's gouden trio: ‘Ice Cream Man’, ‘Oscar Winning Tears’ en ‘Escapism’. De eerste speelt ze klein, achter de piano, met assistentie van de strijkers die weer achter het rode gordijn zitten. Het is een mega kwetsbare ballade over traumatisch grensoverschrijdend gedrag door een producer in de studio. ‘I'm a very fucking brave strong woman’, houdt ze zichzelf en daarmee alle vrouwen in de zaal voor. ‘And I'll be damned if I let a man ruin how I walk, how I talk, how I do it.’ Je kunt een speld horen vallen.

‘Oscar Winning Tears’ is juist een van de meest weelderig gearrangeerde nummers, alsof we in een klassieke Hollywoodfilm terecht gekomen zijn, waar de man met slecht geacteerde krokodillentranen nog één keer zijn geliefde probeert te overtuigen. Ze moet er niets van hebben, en maakt hem definitief af met een vocale uithaal aan het eind van het liedje. Een stoot recht in het hart, zowel van de geliefde als van de luisteraar in de zaal. Voor ‘Escapism’, de banger over een destructieve avond uit, rennen vroege vertrekkers terug van de garderobe. Ik wil me nooit meer voelen zoals ik me gisteren voelde, concludeert RAYE. Maar ook haar eigen conclusie van eerder op de avond blijft hangen: al die exen vormen een vruchtbare bodem voor haar liedjes.