Jiri Taihuttu: ‘Ik heb een hekel aan generieke Nederlandse popmuziek’ Jiri Taihuttu: ‘Ik heb een hekel aan generieke Nederlandse popmuziek’

Jarenlang verliep de relatie moeizaam. Hij raakte haar amper aan, ze verloren elkaar zelfs uit het oog. Maar Jiri Taihuttu is weer smoorverliefd. Luister maar eens naar het debuutalbum van zijn band De Nachtwacht, vol slicke yachtrock en vernuftig in elkaar gestoken jaren zeventig-tunes a la Steely Dan en The Allman Brothers. Het vlammetje brandt weer, hij kan nauwelijks van haar afblijven. En in het openingsliedje zingt hij haar direct toe. ‘Ik tel nog steeds de dagen sinds ik jou verliet. Ik heb je ziel beschadigd, en nu ik jou weer zie, speelt de geur van cederhout in mijn hart een melodie.’

Dat gaat natuurlijk niet om een vrouw, maar om zijn stormachtige relatie met de gitaar. ‘Op zijn tijd was het wel gecompliceerd’, vertelt hij lachend. ‘Ik zat al heel jong op het conservatorium, op mijn tiende. Het werd meteen heel serieus, en die opleiding was best wel bekrompen. Toen ik met ANBU begon, wilde ik even niks meer weten van de gitaar, ik was het zat. Maar nu voelt het bijna alsof ik mijn kinderliefde weer opnieuw heb ontdekt.’ Of eigenlijk zijn het er twee. Sinds kort heeft hij zijn ‘droomgitaar’, een roomwitte SG met drie gouden humbuckers en een vibrola. ‘Ik was altijd al een Gibson-mannetje, al mijn helden spelen Gibson. Ik ben een grote Led Zeppelin-fan.’ En dan is er nog die Les Paul uit ’88, die Jiri al heeft sinds-ie tiener is. Jarenlang lag hij met een gebroken nek stof te vangen. ‘Maar ik heb hem drie dagen geleden weer laten fixen. Het is mijn wederhelft, zo voelt het.’

De echte liefhebber weet natuurlijk al lang: ver voordat Jiri Jiri11 werd, voor zijn carrière met de excentrieke Venlose trapgroep ANBU, voordat hij een sterk r&b-rap-album uitbracht via Ronnie Flex z’n label ADF, was Jiri een gitaarwonderkind. Hij toerde met zijn mentor Eric Vaarzon Morel (ze speelden zelfs samen in VPRO Vrije Geluiden). Ging vaak drie maanden lang met z’n pa naar Ibiza, om overal en nergens te spelen. Bracht in 2010 zelfs een rock ’n roll-plaatje uit via Excelsior.

‘Ik deed een speciale vooropleiding voor het conservatorium, maar omdat ik daarnaast basisberoeps deed, mocht ik me op mijn zestiende niet inschrijven voor het conservatorium. Ze hadden beloofd een uitzondering te maken, maar dat deden ze uiteindelijk niet. Ik viel tussen wal en schip. Ik kreeg andere vrienden, werd een rebellerende tiener. En toen duurde het niet lang meer, voordat ik de Jiri11 werd die je kent. Er waren tijden dat ik zeker anderhalf jaar geen snaar heb aangeraakt.’

Over de periode die volgde hebben we al vaker geschreven. Met Jordan Wayne en Rafael Maijnard had hij een gouden klik, maar toen die na het maken van Icarus (2022) druk waren met andere projecten als Ronnie Flex en Kevin, viel Jiri een beetje in een gat. ‘Ik was het zat om met producers te werken die een loop uit Splice pakken en daar wat 808s onder gooien.’

Dus hij belde radeloos met zijn manager. ‘Ik weet niet meer wat ik moet doen.’ Die stelde voor een random studiosessie op te zetten, met Wieger Hoogendorp van Goldband. ‘Met hem had ik zo’n ongelooflijk vette pokoe gemaakt, ik had een gitaarsolo gespeeld en ik was helemaal hyped.’ Lachend: ‘Ik ben na die sessie meteen naar Jordan Wayne toe gerend en ik heb gezegd: “Bro, dit gaat me uit de hood halen. Ik ga het laten lukken nu.”’

Kort daarna vertrok hij met zijn vader naar Bali om de soundtrack te maken voor Hardcore Never Dies, de film die zijn grote broer Jim Taihuttu regisseerde. Op de terugweg viel het besluit. ‘Ik was helemaal zoned out van het normale leven, had 24 uur lang alleen maar vliegtuigen en geen internet, en toen wist ik: ik moet stoppen met rap en begin gewoon een band. Ik speel leadgitaar en zing, en dit is wat ik ongeveer wil maken.’ Meteen had hij ook de naam De Nachtwacht al. Zoals het schilderij van Rembrandt? Ehm, nee. Naar de Night Watch in Game of Thrones.

Zijn arme manager moest effe wennen aan het idee (‘Jiri11 begon net te landen’) maar hoe vaker Jiri het idee herhaalde, hoe logischer het klonk. Dus organiseerde hij audities, nam de beste bandleden aan. En met de band doken ze iedere week het repetitiehok in, om zo de liedjes te schrijven zoals bands dat ‘vroeger’ deden. ‘Ik heb best wel een boomer-idee over bands. Iedereen draagt bij, liedjes ontstaan samen.’

De referenties: Steely Dan, de Allman Brothers, Sade, Peter Frampton en Mick Ronson vindt-ie ook geweldige gitaristen. ‘Nee, moderne muziek is niet echt mijn ding. De enige nieuwe artiest die ik check is Mk.gee. De essentie van De Nachtwacht is echt de seventies, we hebben ook geen synthesizers, het is organisch opgenomen. We hebben in de zomer al best veel shows staan, dus ik ben nu veel liveplaten aan het luisteren: Allman Brothers live at the Philmore East, Lou Reed - Broken Raw Animal, Peter Frampton Comes Alive. Hoeveel ruimte zit hier voor een solo? Hoe gaan ze naar boven?’

De teksten schrijft hij overigens wél in zijn eentje, en in die teksten horen we nog dezelfde karakters die hij in zijn rap-dagen beschreef. Neem ‘Midnight Cruiser’, de jongen die op zoek gaat naar het snelle geld, begint te dealen, steeds verder wegzakt en via de coke uiteindelijk aan de heroïne gaat. Of ‘Nightmares of Mogadishu’, een droevig liedje over de vrouw die uit Somalië is gevlucht en nu door Nederland wordt uitgekotst.

Zij krijgt de schuld van de keuzes van mannen in pak
Die bepalen waar zij leven moet
Zij ziet het vuur in de ogen van mensen op straat
Een kwaad waar zij niets aan kan doen.

Alsof dat nog niet genoeg is?
Als ze haar ogen sluit ziet ze scherven van glas en kalasjnikovs
Demonen heersen de straten waar ze op is gegroeid
Ze knijpt zichzelf in haar arm, hoopt dat ze wakker wordt’

‘De familie van mijn vriendin heeft een gevlucht gezin omarmd in hun huis en in hun familie. Ze helpen met taalles, de kinderen zeggen opa en oma tegen haar ouders. Het is toch bizar om als Somalische vrouw rond te lopen, boodschappen te moeten doen en iedereen kijkt je aan met een soort wrok: “Zij zijn degenen die onze huizen afpakken! Zij zijn de boosdoeners in dit land.”’ Of ‘De Nacht’. ‘Dat is een legendary stripclub in Tilburg, die toevallig wordt gerund door een van mijn beste vrienden. Ik kende een meisje dat daar werkte. Zo heb ik het geschreven: “Ik wil je redden uit De Nacht.” Het is metaforisch, maar ook letterlijk.’

‘Ik heb altijd een hekel gehad aan Nederlandse popmuziek, generic teksten waar iedereen zich mee zou moeten kunnen relaten. Nee, dan de rocksterren van vroeger, dat waren jonge rebelse gozers. Neem Thin Lizzy, ‘Jailbreak’, ‘The Boys Are Back In Town’, dat is gewoon straatshit. Mijn leven is niet altijd rozengeur en maneschijn geweest, ik heb veel vrienden die in en uit de gevangenis zijn geweest, dít is mijn realiteit, en ik wil mijn echte leven erin verwerken.’

Want kijk, Jiri vindt best dat het Nederlandse muzieklandschap veel te bieden heeft. ‘Je hebt artiesten met een tekstuele diepgang, zoals Froukje, S10, Sef, noem maar op. En je hebt mensen die muzikale diepgang bieden: modulaties, een liedje schrijven met meer dan drie akkoorden, goed drumwerk, sophistication in de melodieën. Maar de combinatie zie ik niet veel: gelaagde muziek maken en gelaagde teksten schrijven. Dat was wat ik met dit project heel graag wou. Nederland verdient het om zoiets te hebben.’

De Nachtwacht speelt zaterdag live op ESNS.