Iedere muziekliefhebber kent het: maanden heb je uitgekeken naar een avond met je favoriete band, en op het moment supreme hoor je een keiharde, ongemakkelijke geluidsbrei op je af komen. Te veel bas, te weinig zang, galmende drums. Ligt het aan je plek? Ligt het aan de geluidsman, een de zaal? In Ziggo Dome wordt momenteel geëxperimenteerd met koptelefoons en een app die je in staat stelt zelf het geluid bij te stellen. Goed idee?
Er zijn mensen die gevoelig zijn voor geluidskwaliteit, en er zijn mensen die het geen bal interesseert. Net zoals er mensen zijn die thuis een installatie van een paar duizend euro hebben staan, en er kids zijn die de nieuwste hiphophits in de metro pompen door de ingebouwde speaker van hun telefoon. Maar probeer eens te luisteren door de oren van een hoogsensitief iemand als Brian Eno. De legendarische Britse producer vertelde een paar jaar terug in een interview dat–ie het liefst helemaal nooit naar concerten gaat. ‘Het doet pijn aan mijn oren’, zei hij. ‘De galm van de ruimte, het geluid dat compleet verstoord wordt door een PA die veel te hard staat om maar tot achterin de zaal te komen.’ Onze oren zijn tot veel in staat - bij te hard geluid schakelen ze deels uit, een brei van geluid wordt deels ontwaard met het studio-origineel als blauwdruk in ons hoofd als vergelijkingsmateriaal - maar als we heel eerlijk zijn is het geluid bij een concert eigenlijk nooit optimaal.
De joviale Brit die me opwacht in de lege concerthal in Amsterdam Zuid-Oost moet zo’n beetje dezelfde leeftijd zijn als Eno. Een babyboomer, met een babyboomer-smaak. Met de combinatie van koptelefoons en zijn app, PEEX, wordt op het moment volop geëxperimenteerd tijdens Elton John’s afscheidstournee. Graham Tull is zijn naam, en hij is de oprichter van deze fascinerende tool voor concertgangers. Ziggo Dome in Amsterdam is een van de eerste zalen in de wereld die met het experiment meedoet. ‘Ik denk dat je wel kunt stellen dat dit systeem een probleem oplost dat de geluidstechnicus niet kan oplossen. Hoe goed–ie ook is, hoe goed de zaal ook is, je hebt altijd te maken met fysieke clashes van audiogolven in een ruimte. Je moet je voorstellen dat alle frequenties van het geluid op een andere manier door de ruimte bewegen. Sta je naast de front of house, op veertig meter van het podium, dan kun je zomaar overspoeld worden met bas, terwijl je diezelfde bas een paar meter verderop amper kunt horen. Om nog maar te zwijgen van het effect van de wind bij een buiten-concert, die het geluid letterlijk helemaal weg kan slaan.’
