Herman Brood Academie: ‘Onze studenten komen niet voor een baan’

Toen twintig jaar geleden in Tilburg de Popacademie werd opgericht, werd er nog een beetje lacherig gedaan. Rockmuzikant, dat kun je toch niet leren? Dat ben je of dat ben je niet! Inmiddels is het doodnormaal dat in het hele land jonge mensen worden opgeleid tot popmuzikant, manager of geluidstechnicus. In de top van de Nederlandse popmuziek vinden we tal van alumni van popscholen, van Krezip tot Ronde tot Martin Garrix. Dat klinkt als een succesverhaal, maar een speciale commissie die advies geeft aan de minister van onderwijs was keihard voor mbo opleidingen tot artiest. Stop ermee, luidt het advies. 

Een grote schok voor de popscholen natuurlijk, beaamt Marianne Toussaint van de Herman Brood Academie in Utrecht, samen met Amsterdam en Arnhem een van de grote drie. ‘We wisten natuurlijk dat er een Commissie Macro Doelmatigheid is, die kijkt naar arbeidsmarktperspectief van MBO-opleidingen. We wisten ook dat naar de culturele sector werd gekeken, en dat ze het grondig zouden aanpakken. Maar dat de conclusie zo hard zou zijn hadden we niet verwacht. Er zit geen enkele nuance in.’

Maar wat lever je af? Hoe ziet het prototype Herman Brood student er na drie jaar uit?
‘Er is geen prototype. Dat is de essentie en ook het mooie. We moeten een student faciliteren om tot zijn unique selling point te komen.’

Ik snap wel dat je daar als toetsingscommissie kriegelig van wordt. Er zijn zoveel factoren die niet te meten zijn. Neem Martin Garrix, een alumnus waar jullie logischerwijs mee vlaggen. Hoe ver was die gekomen zonder de HBA?
‘Maar daar kijkt de commissie niet naar. Er wordt gekeken naar cijfers van het CBS: hoeveel afgestudeerden hebben na een jaar minimaal 12 uur in de week betaald werk? Dat is bij ons 66%. Het kantelpunt ligt op 70%. Als we iets hoger hadden gescoord waren er geen rode vlaggetjes geweest. Maar de essentie van de cultuursector is dat het veel tijd kost om je beroepspraktijk op te bouwen. De doelstelling is te ambitieus.’

Nog even over Martin Garrix. Zou je kunnen zeggen dat hij niet echt een geslaagde student is als je in zulke grote problemen met Spinnin Records terecht komt?
‘Martin Garrix is een atypische leerling. Hij is een wereldster, en wij hebben helemaal niet de ambitie om wereldsterren af te leveren. Hij kwam bij ons binnen toen ie VWO3 afgerond had. Er waren toen al stappen ondernomen in zijn carrière, en in overleg met zijn ouders had hij besloten dat hij naar een school wilde waar hij gelijkgestemden zou treffen, waar hij feedback kon vragen en kennis opdoen. Wanneer hij dat contract met Spinnin’ getekend heeft, durf ik niet te zeggen.’

Ben je als MBO-ers gewapend tegen de haaien in de muziekindustrie? 
‘Je bent in ieder geval in staat te begrijpen waar de belangrijkste kernpunten zitten. Je kunt er op dat vlak ook voor kiezen hulp van anderen in te schakelen, maar je moet je er in elk geval van bewust zijn.’

Het gaat steeds over het spanningsveld tussen HBO en MBO. Een van de belangrijkste punten van zorg voor de commissie is dat de artiestenopleidingen relatief heel veel leerlingen met Havo en VWO diploma’s hebben. De kans is groot dat daar mensen tussen zitten die afgewezen zijn voor de kunstacademies. Hoe biedt je mensen een uitdaging die onder hun niveau werken?
‘Ook bij andere opleidingen zijn er havisten die kiezen voor een MBO-opleiding. Het gaat om een type mens, dat zegt: ik ben een doener, ik wil aan de slag. En vergis je niet: bij de Herman Brood Academie bieden wij ruimte aan dance en hiphoptalent. Op de HBO-opleidingen zie je dat niet of nauwelijks. Veel conservatoria zijn nog steeds gericht op klassieke muziek en jazz. Als je spreekt over ‘onder hun niveau’ doel je trouwens op cognitieve vermogens, maar dat is niet waar het om draait. Waar het om draait is dat je drie keer in de week drie uur in een studio booth aan het werk bent, met coaches uit het werkveld.’

Laten we afrondend een stapje omhoog gaat. Zijn er te veel popacademies in Nederland?
‘Wij stellen voor om te komen tot een meetinstrument om onze alumni goed in kaart te brengen, een methode op andere gronden die ons in staat stelt om als opleidingen naar onszelf te kijken. Ik kan niet voorspellen of we van 20 opleidingen terug naar tien gaan. Maar ik zou wel graag tot een kader komen, en tot afspraken waar wij als opleidingen ons aan willen houden.’