Gorillaz neemt BKS26 mee op spirituele reis
De dood ligt op de loer bij het cartoonproject van Damon Albarn
Er gebeurde iets uitzonderlijks vanavond op Best Kept Secret. Normaal gesproken kent de slotdag van een driedaags festival een soort natuurlijke leegloop. Morgen weer werken, de kinderen nog oppikken, of hard genoeg gepiekt op zaterdagavond. Maar vanavond bij Gorillaz was het drukker dan bij Nick Cave gisteren, en zelfs véél drukker dan bij Jack White.
Ook opvallend: het wemelt vanavond van de twintigers, die massaal aan gaan op de cartoonversies van Damon Albarn en co., die zelfs meer applaus krijgen dan de echte mannen op het podium. Je zou haast denken: waarom geeft Gorillaz die karaktertjes niet veel meer ruimte. Nou, ooit, bij hun eerste tour, speelde Gorillaz achter een gigantisch doek waarop de tekeningen van Jamie Hewlett geprojecteerd werden. Gorillaz WAS een cartoon, was het idee, een fictieve band. Het voelde in eerste instantie als een maf zijprojectje van Blur-zanger Damon Albarn, maar het groeide uit tot een band met een groot oeuvre en een grotere aanhang dan Blur. Die setting met dat doek bleek niet realistisch, veel te ingewikkeld en te duur.
Tegenwoordig krijgen we alle tijd en ruimte om ons te vergapen aan een podium vol topmuzikanten. Die brengen invloeden uit de hele wereld mee in de steeds universelere wereld van Gorillaz, zoals meteen duidelijk wordt in het filmische openingsnummer ‘The Mountain’. Dat heeft onder meer een tabla en de bansuri, een Indiase fluit, in de hoofdrol. Het zijn souvenirs van een spirituele reis die Damon Albarn en Jamie Hewlett maakten, om na de dood van hun beider vaders het leven en de dood in een ander perspectief te zien. In de eerste helft van de set veel songs van dat album, waarbij ‘The Happy Dictator’ het meest blijft hangen, een even cynisch als catchy liedje over de valse beloftes van politici.
Grote leider
De grote vraag is natuurlijk: wie van de vele features neemt Gorillaz vanavond mee. Pos van De La Soul is er eigenlijk altijd wel bij voor grote hit ‘Feel Good Inc’, maar de gastenlijst is veel uitgebreider dan dat. We kunnen dit gerust een ‘dikke’ Gorillaz-show noemen, al wordt geen van de gasten netjes voorgesteld. De Malinese zangeres Fatoumata Diawara verschijnt in een waanzinnig uitbundige zwart-witte jurk voor het prachtige ‘Desolé’, terwijl Joe Talbot van IDLES (volgende week op Pinkpop!) speciaal gekomen is voor het raarste en eigenlijk gewoon slechtste nummer van de set, ‘The God Of Lying’, een valse dub-rap-song. En dan is er nog Yasin Bey (fka Mos Def), die diep in zijn jas weggedoken het catchy hitje ‘Stylo’ voor zijn rekening neemt en in duet gaat met de Syrische cultzanger Omar Souleyman op het scherm.
In de show komen ook stemmen uit het verleden terug. Zo klinkt Mark E. Smith van The Fall in ‘Delirium’, ‘The Shadowy Light’ wordt opgedragen aan de pas twee maanden geleden gestorven Bollywood-gigant Asha Bhosle. Het is een opvallend emotioneel moment in een verder vrij afstandelijk voelende set. Vooral als je je nogmaals bedenkt dat de dood recent ook de vaders van zowel Hewlett als Albarn kwam halen. Die afstandelijkheid komt voor een groot deel door Albarn zelf, die incoherent mompelt als hij zich tot het publiek richt en in zijn zang regelmatig een nootje skipt. Het Che Guevara speldje op zijn camouflagejas ten spijt, hier staat geen man die een leider wil zijn. En we weten dat hij daar de skills voor heeft. De helft van de tijd moet je zelfs zoeken waar hij staat, alsof hij ergens naartoe op weg ging en halverwege vergat waarnaar ook alweer. Dat overkwam Nick Cave gisteravond geen moment, terwijl die toch minstens zo veel op en neer liep.
Iconische melodica
De show wordt dan ook vooral gedragen door de band, en die is uitstekend. Moeiteloos komen elementen uit westerse pop, hiphop en rock samen met Afrikaanse ritmes, Aziatische melodieën, op het scherm versterkt door de herkenbare animatiestijl van Hewlett. Belangrijk is ook het vijfkoppige koor, dat vocaal opvangt wat Albarn laat liggen. In ‘Dirty Harry’, een van de classics van het debuut, is het de elastieken bassline die als het ware dient als refrein. Bij de grote afsluiter, debuutsingle ‘Clint Eastwood’, laat Albarn het fantastische eerste couplet maar gewoon aan het publiek over, dat die taak gretig invult. Het belangrijkste ingrediënt van dat nummer neemt hij wel zelf voor zijn rekening: de iconische melodica. Het hele veld staat te springen op deze trage banger, met ook al zo’n herkenbare bas. ‘The future is coming on, it’s coming on.’ Toch een mooie zin om een concert mee te eindigen waar de dood altijd op de loer ligt.
Setlist
- The Mountain
- The Happy Dictator
- Tranz
- 19-2000
- Rhinestone Eyes
- The God of Lying (Joe Talbot)
- The Moon Cave
- El Mañana
- On Melancholy Hill
- Orange County (Kara Jackson)
- Delirium
- Andromeda
- Désolé (Fatoumata Diawara)
- Stylo (Yasiin Bey)
- Damascus (Yasiin Bey)
- Dirty Harry (Bootie Brown)
- The Shadowy Light
- Feel Good Inc. (De La Soul)
- Clint Eastwood