Gilla Band: ‘Geluid is pas echt interessant wanneer het oncomfortabel wordt’

Zet de allereerste track op van Pugnello, het nieuwe album van Gilla Band. Wat hoor je? Een gitaargeluid dat als een stoomwals over je heen rolt. De schreeuw van frontman Dara Kiely, stem op standje dolleman. Die meedogenloze drumpartij. Steeds explosiever en luider wordt de track, totdat de boel implodeert in een verrukkelijke kettingbotsing van noisy texturen, ritmes en piepende feedback. Kortom: een masterclass in muzikale herrie!

‘Het is gewoon heel fucking exciting om een bak distortion over iets heen te gooien, de track door je pedalboard te halen en vervolgens allemaal crazy sounds terug te krijgen, snap je?’, lacht Allan Duggan, de gitarist van de band, die samen in de Zoomchat zit met Kiely. ‘Oké, als we het intens willen maken, dan maken we het ook echt héél intens. Voor mij wordt het pas echt interessant wanneer het geluid oncomfortabel wordt.’ Sommige noisebands laten de muziek verzwelgen in de intensiteit. Zo niet Gilla Band: ze zijn meesters van de dynamiek, laten spanning langzaam opbouwen richting een drop voor een korte, fysieke release, zoeken grote contrasten tussen luid/klein en wisselen cerebrale stukken af met fysieke grooves. ‘Als we enkel de intensiteit zouden pushen, zonder release, dan is de muziek niet intens. Je hebt die push-en-pull nodig. Zo van: wat de fuck is er aan de hand?’ Dara Kiely: ‘We zijn samen continu op zoek naar die balans, en volgens mij zijn we samen heel erg goed in het terugbrengen naar de belangrijkste basiselementen: oké, dit werkt.’

Met die sound is deze cultband, die waarschijnlijk net de EKKO (capaciteit: 355 man) kan uitverkopen, onbedoeld een nogal invloedrijke gitaarband geworden voor Ierland. Fontaines D.C. roemde de band als vroege inspiratiebron en een belangrijk ankerpunt voor de volledige Ierse scene, ook hun Engelse evenknieën IDLES zijn idolaat van de band en in Gilla Band’s slipstream is een losvaste scene ontstaan van experimentele gitaarbands, acts als Mandy, Indiana, Model/Actriz en Chalk. Kiely: ‘Het grootste compliment dat je kunt krijgen als band.’

Bijzonder inspirerend noemde Model/Actriz de manier waarop Gilla Band de werelden van noiserock en dance aan elkaar knoopte. Door bijvoorbeeld Blawan’s technohit ‘Why They Hide Their Bodies Under My Garage?’ te coveren in 2013, maar eigenlijk zitten de voetsporen van de techno overal. Duggan: ‘Die fascinatie begon in 2012, toen ik een Erasmusuitwisseling deed in Praag. Ik raakte verslingerd aan de technowereld, ging vijf à zes nachten per week naar technoclubs. En de lads waren er thuis ook mee bezig.’ Blawan, wiens technohit ‘Why They Hide Their Bodies Under My Garage?’ ze in 2013 eigen maakten met een mindblowing noiserockcover, was een belangrijke voor ze. ‘Die superintense, harde sound. We waren indertijd ook gefascineerd door Duitse psychrock. Hele repetitieve, langdradige muziek, perfect om in een bepaalde headspace te komen. Techno had hetzelfde effect, maar dan op een fysiekere, bijna bestraffende manier. Zonder refreinen, zonder songstructuren.’ Kiely: ‘Dat was een soort eurekamoment: oh, sick, zo kan het ook.’

Die invloed hoor je ook op Pugnello. Neem een track als ‘Placeholder’: de baslijn doet wel denken aan de bassy techno die uit de UK komt, aan producties van freaktechnoproducers als Pariah. Duggan: ‘Dat klopt! Maar da’s geheel toevallig, het was alsof deze track zo uit onze instrumenten kwam vallen. Toen we klaar waren met de vorige plaat had ik een stel drumcomputers gekocht, wat noisy synths. Daar hebben we ons voor het eerst echt in verdiept.’

Op hun eerste albums waren ze vooral bezig met de vraag: hoe laat je een gitaar NIET als een gitaar klinken? Hoe kun je een bas totaal vervormen? ‘Mettertijd zijn we minder gaan nadenken over het sounddesign van onze eigen individuele instrumenten. We hebben de boel opengebroken en halen samen de hele songs door de pedalen. Met zoiets als het Onwardpedaaltje van Chase Bliss kunnen we eindeloos pielen.’

Schizoid Alogia

Net zo vervreemdend zijn de teksten van Dara Kiely, vaak net zo grappig als verontrustend. Neem bijvoorbeeld ‘Alogia’, een verwijzing naar de spraakarmoede die mensen kunnen ervaren bij bijvoorbeeld schizofrenie, de diagnose die Dara Kiely recentelijk kreeg. Zijn mentale worstelingen waren al eerder onderdeel van Gilla Band (in 2015 cancelden ze hun allereerste tour vanwege een psychotische episode, en ook de platen erna bevatten tussen de nonsensteksten door verwijzingen naar z’n mentale gesteldheid), maar nog niet eerder schreef hij er zo direct over.

Eigenlijk gaat het al jaren goed met hem, vertelt hij. ‘Maar een diagnose wilde ik niet, ik was er bang voor. Tot ik iemand sprak die recentelijk de diagnose autisme had gekregen, als veertigjarige. Sindsdien ging het beter dan ooit. De diagnose viel me in eerste instantie zwaar. Je wordt al snel gezien als ‘freak’, bij gebrek aan een beter woord. Het schrijven van ‘Alogia’ in die tijd was behoorlijk cathartisch. Ik ben best verlegen, en om het woord ‘schizoid’ zo uit te schreeuwen en me nergens achter te verschuilen... Dat is heel bevrijdend.’

Dan snap je wel dat touren extra intens voor hem is, toch al een intense aaneenschakeling van tourbussen, snelwegen, popzalen en slechte slaap die werkelijk niemand in de koude kleren gaat zitten, ook zonder zo’n diagnose. In oktober gaan ze anderhalve maand naar Amerika, en dat is best een pittige kluif. ‘Ik ben daar heel bewust mee bezig, probeer niet naar mijn kalender te kijken om niet freaked out te raken. En ik weet wat ik onderweg kan doen. We checken onderweg veel met elkaar in: ben je oké? Ga je goed? Ik voel me heel dankbaar dat ik dit mag doen, en ik wil dat gewoon vasthouden.’